EU-Migratiepact 2026
Op 12 juni 2026 is het EU-Migratiepact in werking gegaan. Dit heeft gevolgen voor de asielprocedure en voor u als asieladvocaat.
De Raad voor Rechtsbijstand (RvR) bereidt zich samen met ketenpartners voor op deze veranderingen. Op deze pagina leest u wat dit concreet betekent.
Let op: de wetgeving en afspraken zijn nog niet definitief. In de komende periode kunnen wijzigingen volgen.
Rechtsbijstand onder het EU-Migratiepact
Het kabinet past de rechtsbijstand in de bestuurlijke fase van de asielprocedure aan tot het Europese minimumniveau. Het EU-Migratiepact introduceert het nieuwe begrip juridische counseling. Volgens de EU-regels heeft elke asielzoeker vanaf de start van de procedure recht op kosteloze en onafhankelijke juridische ondersteuning (counseling).
In Nederland wordt de IND verantwoordelijk voor de juridische counseling in de eerste fase van de asielprocedure, tot het moment dat een advocaat wordt toegewezen door de RvR. Vanaf dat moment verleent de advocaat de rechtsbijstand.
Concreet:
- Elke asielzoeker krijgt vanaf de start kosteloze juridische ondersteuning.
- In de eerste fase wordt dit verzorgd door de IND.
- Daarna neemt de advocaat het over via de RvR.
Wanneer komt de advocaat in beeld?
De minister van Asiel en Migratie heeft besloten dat de asielzoeker in de gemeenschappelijke asielprocedure (versneld en niet-versneld) na het gehoor, bij de fase van correcties en aanvullingen, kosteloze rechtsbijstand van een advocaat ontvangt. In de grensprocedure en de AMBV-procedure geldt dit recht al vanaf het begin van de procedure, dus voorafgaand aan het gehoor.
|
Procedure |
Intakegesprek |
Nabespreking gehoor |
|---|---|---|
|
Gemeenschappelijke procedure (versneld en niet-versneld) |
2 dagen voor het gehoor | 2 dagen na het gehoor |
|
Grensprocedure |
1 dag na keuze toepassing grensprocedure | 1 dag na het gehoor |
|
AMBV-procedure - overname |
2 dagen voor het gehoor | 2 dagen na het gehoor |
|
AMBV-procedure - terugname (geen gehoor) |
2 dagen na kennisgeving van terugname | N.v.t. |
Werkwijze plannen en roosteren
In alle procedures koppelt de afdeling Legal Aid van de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) de asielzoeker voorafgaand aan de start van de procedure aan een advocaat. Daarbij plant Legal Aid een intakegesprek (kennismaking) tussen asielzoeker en advocaat en een moment voor de nabespreking van het gehoor. Na uitplaatsing vanuit AC Ter Apel naar een opvanglocatie, krijgt de asielzoeker een uitnodigingsbrief mee. In deze brief staan de data van de komende gesprekken met IND en advocaat en de AC-locatie waar de aanvraag wordt behandeld.
De intake vindt kort voor het gehoor plaats en draagt bij aan een zorgvuldig en efficiënt verloop van de asielprocedure. In de land-AC’s plant Legal Aid het intakegesprek twee dagen voor het gehoor en de nabespreking twee dagen na het gehoor. Dit betekent dat advocaten in een periode van vijf dagen twee dagen reserveren voor gesprekken in het AC.
In de grensprocedure gelden andere termijnen. Omdat de asielzoeker in detentie zit, koppelt Legal Aid zo snel mogelijk een advocaat. Op de tweede dag na aankomst heeft de asielzoeker het intakegesprek met de advocaat. Op dag zeven volgt het gehoor en op dag acht de nabespreking. Voor advocaten die deelnemen aan het rooster van AC-Schiphol betekent dit dat zij, binnen een periode van acht dagen, twee dagen reserveren voor gesprekken in het Justitieel Complex Schiphol (JCS).
Locaties gesprekken met cliënten (intakegesprek en nabespreking gehoor)
Het intakegesprek en de nabespreking worden vanaf 12 juni weer volledig op de AC-locaties ingepland. Hierdoor organiseren we de inzet van advocaten, tolken en de aanwezigheid van asielzoekers zo efficiënt mogelijk. Ook wordt op het AC de toevoeging afgegeven op de dag van de nabespreking.
Legal Aid plant en faciliteert de gesprekken op het AC. Het intakegesprek met de advocaat wordt in een kort tijdsbestek vlak voor het gehoor gepland. Het is daarom organisatorisch gezien niet wenselijk om af te wijken van de planning van dit gesprek op het AC. Na het gehoor is de termijn voor het indienen van de correcties en aanvullingen één week (versnelde procedure) dan wel twee weken (niet versnelde procedure).
Als de advocaat ervoor kiest de cliënt in de beschikbare termijn na het gehoor op kantoor te spreken, dan kan de advocaat dit zelf organiseren. De RvR faciliteert hier niet in. In dat geval is het voor de planning van belang dat de advocaat dit tijdig communiceert naar zowel de betreffende cliënt als de afdeling Legal Aid van de RvR. De advocaat regelt dan ook de uitnodiging van cliënt en de tolk zodat zij naar het eigen kantoor kunnen komen.
Er blijven echter ook na 12 juni procedures waarbij een nabespreking op kantoor praktisch gezien lastig te organiseren is. Denk hierbij aan de (zeer) versnelde procedures en AMBV-terugnameprocedures met korte planhorizon en termijnen.
Bestaande aanvragen
De IND heeft ook nog een grote voorraad bestaande aanvragen. De IND maakt capaciteit vrij voor het afdoen van deze bestaande aanvragen. Om gedurende de lange wachttijd de toegang tot rechtsbijstand te waarborgen, koppelen wij deze aanvragers al in een vroeg stadium aan een advocaat.
- Het grootste deel van deze aanvragen is op dit moment al gekoppeld.
- Ook na 12 juni 2026 blijven wij de bestaande aanvragen koppelen.
Nieuwsberichten EU-Migratiepact
Bekijk alle nieuwsberichten die zijn gepubliceerd over het EU-Migratiepact.
