Inspectie Justitie en Veiligheid: geen wettelijke basis voor uitlezen gegevensdragers asielzoekers
De wettelijke grondslag om de inhoud van gegevensdragers zoals telefoons en laptops van asielzoekers te onderzoeken, is ontoereikend. Uit onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) komt naar voren dat DISA (Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers) onder meer foto's en contactenlijsten op telefoons en laptops van asielzoekers bekijkt zonder daartoe bevoegd te zin. De Inspectie JenV oordeelt dat deze zogenaamde ‘quickchecks’ niet moeten worden uitgevoerd zolang er geen wettelijke basis is.
Na diverse uitspraken van de Raad van State bleek dat de wettelijke basis voor dit onderzoek ontbrak en werd besloten asielzoekers om toestemming te vragen om hun telefoons te doorzoeken.
Maar die toestemming compenseert het ontbreken van een wettelijke basis niet, concludeert de Inspectie JenV. Vragen om toestemming is in dit soort gevallen doorgaans niet passend in de verhouding tussen burger en de overheid en daarom problematisch. Een asielzoeker is afhankelijk van de overheid en het weigeren zijn telefoon af te geven, kan in zijn beleving mogelijk zijn asielprocedure schaden.
Per 12 juni a.s. neemt de IND de identificatie- en registratietaken van de DISA over.
De DISA houdt dan op te bestaan. De IND heeft aangegeven telefoons van asielzoekers niet in te zullen kijken zonder wettelijke basis.