Jurisprudentie

11-11-2026, ABRvS, ECLI:NL:RVS:2026:6543, hoger beroep minister ongegrond [Syrië; landenbeleid; algemene veiligheidssituatie; artikel 15c; motivering]

Reden signalering:

Bij besluit van 17 juni 2025, aangevuld bij besluit van 13 oktober 2025, heeft de minister van Asiel en Migratie een aanvraag van betrokkene om hem een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, afgewezen. Deze uitspraak gaat over de vraag of de minister het landenbeleid over Syrië deugdelijk heeft gemotiveerd. In geschil is of de minister alle relevante elementen heeft betrokken bij zijn standpunt over de algemene veiligheidssituatie in Syrië. Meer in het bijzonder is in geschil of de minister de humanitaire omstandigheden die het gevolg zijn van het handelen of nalaten van het voormalige regime in Syrië ook moet betrekken in deze beoordeling. Betrokkene is Palestijn en komt uit het gouvernement [plaats] in Syrië. In 2014 is betrokkene door het voormalige regime in Syrië gevangen genomen en gemarteld, omdat hem werd toegedicht dat hij mee had gedaan aan een demonstratie. Op 1 november 2023 heeft betrokkene in Nederland asiel aangevraagd. Betrokkene stelt bij terugkeer naar Syrië te vrezen voor een verplichte dienstplicht, voor problemen vanwege zijn Palestijnse identiteit, en voor geweld van aldaar aanwezige groepen in relatie tot de algehele veiligheidssituatie in Syrië. De minister heeft de gevangenschap geloofwaardig geacht, maar stelt dat de politieke veiligheidsdienst die hem gevangen had genomen functioneerde onder het voormalige regime en inmiddels is opgeheven. De rechtbank heeft vervolgens overwogen dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat betrokkene bij terugkeer naar Syrië geen reëel risico loopt op ernstige schade. De rechtbank komt tot de conclusie dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat er in Syrië op dit moment een lagere gradatie van willekeurig geweld is. De Afdeling oordeelt dat het hoger beroep van de minister ongegrond is.

Deze uitspraak gaat over de vraag of de minister het landenbeleid over Syrië deugdelijk heeft gemotiveerd. In geschil is of de minister alle relevante elementen heeft betrokken bij zijn standpunt over de algemene veiligheidssituatie in Syrië. Meer in het bijzonder is in geschil of de minister de humanitaire omstandigheden die het gevolg zijn van het handelen of nalaten van het voormalige regime in Syrië ook moet betrekken in deze beoordeling.

De rechtbank heeft in haar uitspraak een oordeel gegeven over het door de minister in het besluit toegepaste landenbeleid voor Syrië. De minister heeft dit landenbeleid opgesteld naar aanleiding van het Algemeen Ambtsbericht van mei 2025 (AA 2025) met een verslagperiode van 27 november 2024 tot en met april 2025. Dit landenbeleid bevat een standpunt van de minister over de veiligheidssituatie in Syrië en over de toepassing van artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn (artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn). Dat gedeelte van het artikel gaat over de aanwezigheid van een ernstige en individuele bedreiging van het leven of de persoon als gevolg van willekeurig geweld in het kader van een gewapend conflict. De minister heeft op 10 juni 2025 de Tweede Kamer geïnformeerd over een wijziging van het landenbeleid over Syrië. Bij deze Kamerbrief hoort ook een beslisnota van 4 juni 2025 en een zogenoemde 15c-bijlage (Kamerstukken II 2024/25, 19637, nr. 3435). De minister heeft zich daarin op het standpunt gesteld dat er een relatief lager niveau van willekeurig geweld is in heel Syrië. Ter discussie staat of de minister dit beleid deugdelijk heeft gemotiveerd, gelet op de voortdurende instabiele situatie in het land na de val van het voormalige regime en gelet op geweldsincidenten en humanitaire situaties in verschillende delen van het land.

De Afdeling betrekt bij de beoordeling van dit hoger beroep ook stukken waarop partijen pas na de uitspraak van de rechtbank een beroep hebben gedaan. Dit doet zij omwille van de rechtsontwikkeling, de rechtszekerheid en de actualiteitswaarde van de uitspraak voor de behandeling van asielzaken van personen uit Syrië. Meer in het bijzonder betrekt de Afdeling ook het gewijzigde landenbeleid dat de minister heeft opgesteld voor Syrië naar aanleiding van het Algemeen Ambtsbericht van januari 2026 (AA 2026) met een verslagperiode van mei 2025 tot en met december 2025. De minister heeft op 22 april 2026 de Tweede Kamer geïnformeerd over een wijziging van het landenbeleid over Syrië. Bij deze Kamerbrief hoort ook een beslisnota van 16 maart 2026 en een 15c-bijlage (Kamerstukken II 2025/26, 19637, nr. 3554). De minister heeft een nieuwe beoordeling gemaakt van de veiligheidssituatie in Syrië en ziet naar aanleiding daarvan geen reden om zijn standpunt over de gradatie van het willekeurige geweld in het kader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn te wijzigen.

De Afdeling komt in deze uitspraak tot de conclusie dat de terecht naar voren gebrachte betogen van de minister in de eerste grief en derde grief (onder 5 t/m 5.7) niet leiden tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank. De rechtbank heeft namelijk terecht overwogen dat de minister zijn standpunt over de veiligheidssituatie in Syrië en over de toepassing van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn, niet deugdelijk heeft gemotiveerd. Voor dat oordeel acht de Afdeling relevant dat de minister de mate van het vereiste oorzakelijke verband tussen het willekeurige geweld en de humanitaire omstandigheden (onder 6 t/m 7.5) en de te betrekken periode bij de beoordeling daarvan (onder 8 t/m 8.9) te beperkt uitlegt. Daardoor heeft de minister bepaalde elementen ten onrechte niet betrokken in zijn standpunt over artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn. De Afdeling concludeert dat de rechtbank terecht een motiveringsgebrek heeft geconstateerd. De Afdeling ziet ook geen aanleiding om de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand te laten (onder 9 t/m 10.3). Dat betekent dat de minister een nieuw besluit moeten nemen en de actuele humanitaire situatie zal moeten meewegen in zijn besluit. Daarbij zal hij het beoordelingskader, zoals uiteengezet in deze uitspraak, moeten aanhouden.

De Afdeling komt in deze uitspraak tot de conclusie dat de opgeworpen vraag over het beoordelingskader van artikel 15, onderdeel c, van de Kwalificatierichtlijn kan worden beantwoord aan de hand van de rechtspraak van het Hof van Justitie en dat zij dus geen aanleiding ziet prejudiciële vragen te stellen. Ook ziet zij geen aanleiding om de prejudiciële vragen die al zijn gesteld door de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, in de uitspraak van 29 december 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:25445, af te wachten.

Gehele uitspraak: Uitspraak BRS.26.000081 | Raad van State.

Zie ook: Minister van Asiel en Migratie moet veiligheidssituatie in Syrië opnieuw beoordelen | Raad van State.

05-11-2026, Rb Amsterdam MK, beroep ongegrond [verblijfsvergunning asiel onbepaalde tijd; afschaffing; wetswijziging; indiening aanvraag vóór inwerkingtreding wetswijziging; vereiste vijf jaar rechtmatig verblijf na 12 juni 2026]

Reden signalering:

Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvragen van eiseressen om een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd. Op 12 juni 2026 is de wet veranderd en is de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd afgeschaft. Aan eiseressen is daarom een verblijfsdocument voor drie jaar verleend. Eiseressen zijn het hier niet mee eens. De rechtbank oordeelt dat uit de wetsgeschiedenis volgt dat de wetgever de omstandigheden die eiseressen naar voren hebben gebracht, heeft verdisconteerd in zijn afwegingen en de gevolgen daarvan heeft voorzien. Het is een bewuste keuze van de wetgever geweest om de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd af te schaffen. De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond.

Deze uitspraak gaat niet over de groep vreemdelingen die vóór 12 juni 2026 vijf jaar rechtmatig verblijf heeft en hun aanvraag tot een asielvergunning voor onbepaalde tijd heeft ingediend, en op welke aanvraag de minister pas op of na 12 juni 2026 – en daarmee te laat - een besluit neemt. Deze uitspraak gaat ook niet over de groep vreemdelingen voor wie opnieuw op de aanvraag moet worden beslist naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak en waarbij het oorspronkelijke afwijzende besluit dateert van vóór 12 juni 2026.

Eiseressen zijn het niet eens met de afwijzing van hun aanvraag om een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd. De Kwalificatieverordening verbiedt het niet om een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd te verlenen. Dat betekent dat de wetgever dient te motiveren waarom hij toch voor afschaffing van die vergunning heeft gekozen. De wetgever heeft dat ten aanzien van de groep vreemdelingen waartoe eiseressen behoren onvoldoende gedaan. Eiseressen hebben hun aanvraag onder het toen geldende recht ingediend. Eiseressen konden niet vóór 12 juni 2026 aan alle wettelijke vereisten voldoen, maar slechts drie weken erna zou dit wel het geval zijn. Ter zitting heeft [eiseres 2] aangegeven dat het vervelend is dat zij nu elke drie jaar een nieuwe aanvraag moet indienen en dat het voor haar en haar zus [eiseres 1] ook op praktische problemen stuit. Zo is het lastig om voor een stage naar het buitenland te reizen. Eiseressen voldoen verder nog niet aan de inkomenseis voor het EU-langdurig ingezetenschap. Ook geldt dat hun ouders en jongste zusje genaturaliseerd zijn, maar dat eiseressen hierover nog in onzekerheid blijven. De wetgever heeft deze omstandigheden niet ten volle verdisconteerd in zijn afweging en heeft de gevolgen ten aanzien van de groep vreemdelingen waartoe eiseressen behoren onvoldoende voorzien. Toepassing van de onmiddellijke afschaffing van de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd bereikt in dit concrete geval daarom de hoge drempel voor strijdigheid met het rechtszekerheids- en evenredigheidsbeginsel. Eiseressen verzoeken de rechtbank om zelf in de zaak te voorzien en aan hen een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd te verlenen of de minister op te dragen een nieuw besluit te nemen en de aanvraag te beoordelen naar het recht zoals dat gold vóór 12 juni 2026.

De rechtbank gaat eerst in op de Uitvoeringswet waarmee de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd is afgeschaft en de geschiedenis van die wet. Daarna bespreekt de rechtbank het toetsingsverbod dat volgt uit artikel 120 van de Grondwet en of er ondanks dit toetsingsverbod toch ruimte kan bestaan om tot een andere uitkomst te komen dan waar de toepassing van de wet toe leidt.

De rechtbank volgt de minister niet in zijn stelling dat hij op grond van de Kwalificatieverordening niet langer bevoegd is om een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd te verlenen. De rechtbank is van oordeel dat de Kwalificatieverordening niet verbiedt dat een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd wordt verleend. Gelijk de motivering van de Afdeling advisering op dit punt verbindt de Kwalificatieverordening naar het oordeel van de rechtbank het verblijfsrecht van een asielgerechtigde immers niet aan de verblijfsvergunning asiel (het besluit waarmee de internationale beschermingsstatus wordt verleend), maar aan de verblijfstitel. Het is op grond van de Kwalificatieverordening aan de lidstaten om te bepalen welke geldigheidsduur zij aan de verblijfstitel verbinden. De enige voorwaarde die daarbij wordt gesteld, is dat de verblijfstitel blijft voortduren ‘zolang’ de vreemdeling een recht heeft op internationale bescherming, zoals volgt uit artikel 24, eerste lid, van de Kwalificatieverordening. De Kwalificatieverordening laat daarmee toe dat op nationaal niveau wordt bepaald of asielgerechtigden na verloop van tijd een sterkere verblijfstitel krijgen, namelijk één die niet langer afhankelijk is van het voortduren van de internationale beschermingsstatus. De rechtbank verwijst in dit kader onder meer naar artikel 24, vijfde lid, van de Kwalificatieverordening, op basis waarvan het aan de lidstaten is om te bepalen of zij de verblijfstitel herroepen of weigeren te verlengen op het moment dat de internationale beschermingsstatus is ingetrokken en de considerans, overweging 63, van de Kwalificatieverordening, op basis waarvan het is toegestaan asielgerechtigden een verblijfstitel voor langdurig verblijf te verlenen overeenkomstig het Unierecht of het nationale recht. Een dergelijke verblijfstitel kan worden verleend met een besluit genaamd ‘verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd’. Het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd doet daarmee geen afbreuk aan (en leidt niet tot verwarring met) de zelfstandige waarde van de internationale beschermingsstatus.

De mogelijkheid voor het bestaan van een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd op nationaal niveau volgt volgens de rechtbank ook uit de jurisprudentie van het Hof, zoals het arrest Bilali. De regering ziet dat anders. In het nader rapport stelt de regering dat het Hof in dit arrest heeft bevestigd dat internationale bescherming moet worden ingetrokken indien de houder geen vluchteling meer is of niet langer in aanmerking komt voor subsidiaire bescherming. Uit het arrest Bilali volgt echter ook dat een lidstaat overeenkomstig zijn nationaal recht een nationale bescherming kan verlenen die gepaard gaat met rechten die personen zonder subsidiaire beschermingsstatus toestaan op het grondgebied van de betrokken lidstaat te verblijven. Ook uit het arrest M’Bodj van het Hof volgt dat de Unierechtelijke regels in het kader van internationale bescherming zich niet uitstrekken tot personen die om andere redenen gemachtigd zijn tot verblijf op het grondgebied van de lidstaten, onder meer op discretionaire basis.

Dat het Unierecht er niet aan in de weg staat dat de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd blijft bestaan, laat echter onverlet dat de wetgever de vrijheid heeft om ervoor te kiezen deze vergunning af te schaffen. Het Unierecht, of ander hoger recht, schrijft immers niet voor dat deze verblijfsvergunning moet blijven bestaan. Dat de Afdeling advisering de regering heeft geadviseerd om te motiveren waarom ervoor wordt gekozen om het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd onmogelijk te maken en de regering hier volgens eiseressen onvoldoende opvolging aan heeft gegeven, maakt dit niet anders.

De rechtbank komt vervolgens toe aan de beantwoording van de vraag of er door contra-legem toetsing tot een andere uitkomst kan worden gekomen dan waar toepassing van de wettelijke bepaling toe leidt. De eerste vraag die daarbij opkomt is of de wetgever de aangevoerde omstandigheden van eiseressen niet of niet ten volle in de afweging om de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd onmiddellijk af te schaffen heeft verdisconteerd.

Eiseressen hebben aangevoerd steeds opnieuw verlenging te moeten vragen, voorlopig niet te voldoen aan de voorwaarden voor het EU-langdurig ingezetenschap, (mogelijk) problemen te ervaren om naar het buitenland te reizen en een positie te hebben waaraan minder rechten kunnen worden ontleend dan hun ouders en jongste zusje, die inmiddels genaturaliseerd zijn.

De rechtbank is van oordeel dat de aangevoerde omstandigheden ten aanzien van de groep vreemdelingen waar eiseressen onder vallen, zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever en de wetgever deze gevolgen van de gewijzigde wetgeving derhalve heeft voorzien. De wetgever heeft desondanks de afweging gemaakt om de verblijfsvergunning met onmiddellijke ingang af te schaffen. Zoals hiervoor overwogen is dat een keuze die de wetgever op dit punt toekomt en bewust heeft gemaakt.

Ook wat betreft de aangevoerde individuele omstandigheden van eiseressen, te weten dat het voor hen lastig is om voor een stage naar het buitenland te reizen en dat zij, anders dan hun ouders en jongste zusje, nog niet kunnen worden genaturaliseerd, heeft de wetgever deze omstandigheden naar het oordeel van de rechtbank verdisconteerd in zijn afweging en de gevolgen voor de groep vreemdelingen waartoe eiseressen behoren voorzien. Hoewel uit de wetsgeschiedenis niet expliciet blijkt dat de wetgever deze individuele omstandigheden heeft besproken, volgt uit de nota naar aanleiding van het verslag aan de Eerste Kamer dat de wetgever bij de onmiddellijke afschaffing van de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd geacht moet worden ook deze nadelige gevolgen te hebben voorzien. Daarbij is de wetgever onder meer ingegaan op de proportionaliteit van de afschaffing en op de mogelijkheid voor de groep personen waartoe eiseressen behoren om een andere verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd te verkrijgen.

Omdat de rechtbank van oordeel is dat de wetgever de aangevoerde omstandigheden voldoende heeft verdisconteerd in zijn afweging en de gevolgen van zijn keuze heeft voorzien, komt de rechtbank niet toe aan de vraag of deze omstandigheden ervoor zorgen dat de toepassing van de onmiddellijke afschaffing van de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd een strijdigheid oplevert met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht. Dat, zoals eiseressen hebben gesteld, de Afdeling advisering ervoor heeft gewaarschuwd dat onmiddellijke inwerkingtreding strijdig kan zijn met de beginselen van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid, maakt dit niet anders. Dit betekent overigens niet dat de rechtbank de nadelige gevolgen voor eiseressen – en met hen de statushouders die zich in dezelfde groep bevinden – niet ziet of onderkent. Het ontbreken van overgangsrecht maakt het voor eiseressen op een aantal vlakken moeilijker, terwijl de wetgever de keuze had om dit te voorkomen. Hier heeft de wetgever evenwel bewust vanaf gezien en deze keuze behoort tot het domein van de wetgever. De beroepen zijn ongegrond.

Zie ook: Minister geeft terecht verblijfsvergunning voor drie jaar | Rechtspraak.

03-11-2026, Rb Groningen MK, beroep ongegrond [Griekse statushouders; zelfredzaamheid]

Reden signalering:

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de niet-ontvankelijk verklaring van de asielaanvraag in stand kan blijven. Eiser kan, gezien zijn individuele omstandigheden, als zelfredzaam worden beschouwd en zal daarom bij terugkeer naar Griekenland niet in een situatie van zeer verregaande materiële deprivatie terechtkomen.

De minister heeft met het bestreden besluit eisers asielaanvraag niet-ontvankelijk verklaard omdat eiser al internationale bescherming heeft in Griekenland. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij in Griekenland geen bescherming kan krijgen of dat de overheid hem daar niet wil helpen. Daarnaast is de situatie als bedoeld in het arrest Ibrahim van het Hof van Justitie niet op eiser van toepassing, omdat er geen indicaties van kwetsbaarheid blijken uit het dossier. Dat maakt dat van eiser verwacht mag worden dat hij, gelet op zijn individuele omstandigheden, voldoende zelfredzaam is om in zijn basisbehoeften te voorzien.

Op deze zaak is het recht van toepassing dat gold vóór 12 juni 2026. Niet in geschil is dat eiser in Griekenland internationale bescherming heeft gekregen. Het geschil gaat over de vraag of eiser in Griekenland voldoende zelfredzaam is om in zijn meest elementaire levensbehoeften te voorzien.

De rechtbank is van oordeel dat de minister het beleid zoals weergegeven in IB 2026/1 mocht voeren. Het uitgangspunt van IB 2026/1 is dat individuele omstandigheden van belang zijn bij de beoordeling of van een Griekse statushouder kan worden aangenomen dat hij zelfredzaam is. De rechtbank acht deze vaste gedragslijn niet in strijd met de Afdelingsuitspraken, de informatie die daaraan ten grondslag lag en de latere feitenonderzoeken. Zoals deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem, eerder heeft geoordeeld, volgt uit de landeninformatie waarop de minister zich heeft gebaseerd dat statushouders in Griekenland nog steeds kunnen worden geconfronteerd met aanzienlijke praktische en administratieve belemmeringen bij het verkrijgen of verlengen van verblijfsdocumenten en bij de toegang tot huisvesting, arbeid, sociale voorzieningen en gezondheidszorg. In individuele gevallen kan dat ertoe leiden dat een statushouder in precaire omstandigheden terechtkomt. Daaruit volgt echter niet dat iedere statushouder bij terugkeer naar Griekenland alleen daarom al een reëel risico loopt op een behandeling in strijd met artikel 4 van het Handvest.

De minister is bij zijn beoordeling ingegaan op de situatie van statushouders in Griekenland. Daarbij heeft hij terecht overwogen dat de omstandigheid dat het verkrijgen van verblijfsdocumenten enige tijd kan duren, niet zonder meer betekent dat een statushouder gedurende die periode niet in zijn basisbehoeften kan voorzien. Of daarvan sprake is, hangt af van de omstandigheden van de betrokkene, waaronder diens mogelijkheden om zelf inkomen, huisvesting en toegang tot voorzieningen te verkrijgen. In dat verband heeft de minister erop gewezen dat de Griekse economie groeit en dat er een grote informele economie bestaat, die in 2025 ruim 21% van het Grieks bbp beslaat. Ook heeft de minister betrokken dat ongeveer 50% van de vluchtelingen werkt en dat daarvan 69% een contract heeft.16 Daarnaast heeft de minister meegewogen dat het aantal statushouders dat werk heeft, is toegenomen en dat meer dan de helft van hen een arbeidscontract heeft. Verder heeft de minister erop gewezen dat huisvesting ook zonder directe overheidssteun geregeld kan worden. Ook heeft hij gewezen op initiatieven van de Griekse overheid om de toegang tot de werkgelegenheid, regelgeving en de afgifte van documenten te verbeteren.18 De wachttijd voor de ADET is verkort en het aantal daklozenopvangcentra in Athene is gestegen van drie naar zeven. Tot slot heeft de minister gewezen op het rapport van de Europese Commissie over de ondersteuning van Griekenland bij de migratieproblematiek waarmee het land te maken heeft. De rechtbank ziet daarom geen grond voor het oordeel dat de minister niet van het door hem toegepaste beleid mocht uitgaan.

Heeft de minister eiser terecht als zelfredzaam beschouwd?

Eiser voert aan dat de minister zich ten onrechte op het standpunt heeft gesteld dat hij bij terugkeer naar Griekenland zelfredzaam is. Nadat hij begin 2023 Griekenland was ingereisd, heeft eiser 25 dagen in de opvang gezeten. Daarna verbleef hij afwisselend bij vrienden of op straat totdat hij begin februari 2024 Griekenland verliet. Eiser voert aan dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat de leefomstandigheden in Griekenland voor terugkerende statushouders niet de drempel van zwaarwegendheid bereiken als bedoeld in het arrest Ibrahim. Onder verwijzing naar recente landeninformatie stelt eiser dat hij bij terugkeer praktische en bureaucratische problemen zal ondervinden, onder meer bij het verkrijgen van noodzakelijke documenten voor huisvesting en werk.

De rechtbank is van oordeel dat de minister zich, gelet op de individuele omstandigheden van eiser, terecht op het standpunt heeft gesteld dat hij bij terugkeer naar Griekenland zelfredzaam is en in zijn meest elementaire levensbehoeften moet kunnen voorzien. De minister heeft daarbij terecht gewezen op het arrest van het EHRM van 7 juli 2026, ECLI:CE:ECHR:2026:0707DEC003003324 (D.O. en L.A. tegen Zweden)..In dat arrest heeft het EHRM nogmaals bevestigd dat de drempel van zeer verregaande materiële deprivatie bijzonder hoog is en hieruit kan ook worden afgeleid dat deze drempel niet zonder meer wordt gehaald ten aanzien van Griekse statushouders. De rechtbank verwijst ook in dit kader naar het arrest Ibrahim. De rechtbank overweegt verder dat de door eiser overgelegde rapportages nog steeds geen gunstig beeld schetsen van de leefomstandigheden voor statushouders in Griekenland. Dat neemt echter niet weg dat eiser niet kan worden beschouwd als ‘bijzonder kwetsbaar’ als bedoel in het arrest Ibrahim. Of sprake is van zelfredzaamheid hangt af van de individuele feiten en omstandigheden die uit het individuele relaas en een eventuele nadere onderbouwing blijken. Als een statushouder voldoende zelfredzaam is en er geen sprake is van bijzondere kwetsbaarheid, mag worden verwacht dat hij bij terugkeer naar Griekenland enige tijd kan overbruggen in afwachting van verlening en re-activatie van de nodige documenten. De bewijslast ligt bij de vreemdeling, als hij stelt dat hij ondanks de gebleken zelfredzaamheid bij terugkeer toch in een situatie van materiële deprivatie zal belanden.

De rechtbank neemt bij haar oordeel verder in aanmerking dat uit eisers verklaringen blijkt dat hij na de verlening van zijn verblijfsstatus niet heeft geprobeerd zijn rechten te effectueren. Eiser is vrijwel direct na ontvangst van zijn verblijfsdocument vertrokken uit Griekenland. Zijn stellingen dat hij niet kon studeren en dat het moeilijk was om werk of huisvesting te vinden, zijn alleen gebaseerd op wat hij van anderen heeft gehoord en gezien. Daarnaast blijkt niet uit zijn verklaringen dat hij in Griekenland te maken heeft gehad met onveilige of schrijnende omstandigheden, ook niet tijdens zijn verblijf in afwachting van de ADET. Ook zijn er geen aanwijzingen voor medische, waaronder psychische, problemen of zijn er andere contra-indicaties en eiser kan niet als bijzonder kwetsbaar in de zin van het arrest Ibrahim worden aangemerkt. Dat de ADET van eiser inmiddels is verlopen, doet aan het voorgaande niet af, aangezien deze kan worden verlengd. Ter zitting heeft de minister in dat verband gewezen op de beantwoording van de vragen van de Nederlandse overheid aan de Griekse autoriteiten over het verkrijgen van sociaaleconomische rechten, waarvoor een geldige verblijfsvergunning nodig is. Daarin staat onder meer dat statushouders van wie de ADET inmiddels is verlopen, de procedure voor het verkrijgen van een vervangend document vanuit het buitenland kunnen starten om de procedure te versnellen.

Gelet op het voorgaande, en de omstandigheden in onderlinge samenhang bezien, heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat eiser bij terugkeer naar Griekenland voldoende zelfredzaam is om in zijn meest elementaire levensbehoeften te voorzien. Er bestaat daarom geen grond voor het oordeel dat eiser bij terugkeer een reëel risico loopt op een behandeling in strijd met artikel 4 van het Handvest.

Het beroep is ongegrond.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:32318, Rechtbank Den Haag, NL26.17690.

03-11-2026, Rb Haarlem, beroep ongegrond [AMbV-Italie; opvangvoorzieningen]

Reden signalering:

Eiseres heeft geen objectieve informatie overgelegd die aanknopingspunten biedt voor het oordeel dat de opvangvoorzieningen in Italië systeemfouten bevatten en dat verweerder niet meer mag uitgaan van het vermoeden dat Italië zal voldoen aan zijn internationale verplichtingen.

Dat de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken heeft gezegd dat hij geen opvangplekken reserveert voor vreemdelingen die in het kader van AMbV worden overgebracht naar Italië, maakt dat oordeel niet anders omdat de verplichting daartoe ontbreekt. De rechtbank is van oordeel dat uit de door verweerder overgelegde cijfers blijkt dat er in principe genoeg opvangplekken in Italië beschikbaar zijn voor personen die in het kader van AMbV worden overgebracht naar Italië. Ook kan het aantal opvangplekken worden opgeschaald indien nodig.

Wat is de bewijslastverdeling?

De rechtbank is van oordeel dat uit het arrest Jawo, ECLI:EU:C:2019:218, volgt dat het allereerst aan eiseres is om bewijzen te overleggen dat er een risico op schending van artikel 4 van het Handvest bestaat.

Verder moet verweerder – los van de door eiser verstrekte informatie – uit eigen beweging rekening houden met relevante en objectieve informatie waarvan hij kennis heeft, om te beslissen over de toepassing van artikel 16, derde lid, van de AMBV (zie het al genoemde arrest X, punt 77).

Anders dan eiseres stelt, kan de rechtbank bij haar beoordeling dus niet onder verwijzing naar de uitspraak van de Afdeling van 2023 als uitgangspunt nemen dat verweerder niet van het vertrouwensbeginsel mag uitgaan. Naar het oordeel van de rechtbank vindt die interpretatie van eiseres geen steun in de regelgeving of in het arrest Jawo.

De rechtbank moet beoordelen of eiseres voldoende bewijzen heeft overgelegd die aanknopingspunten bieden dat de asielprocedure en/of opvangvoorzieningen in die lidstaat systeemfouten bevatten. Ook moet de rechtbank de door verweerder ingebrachte relevante informatie betrekken bij haar beoordeling. De rechtbank dient vervolgens op grond van het arrest Jawo aan de hand van objectieve, betrouwbare, nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens, vast te stellen of sprake is van tekortkomingen die hetzij structureel of fundamenteel zijn, hetzij bepaalde groepen van personen raken.

Kan ten aanzien van Italië van het interstatelijk vertrouwensbeginsel worden uitgegaan?

De rechtbank is van oordeel dat ten aanzien van Italië van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan. Zij motiveert dat als volgt.

De rechtbank is van oordeel dat eiseres er niet in is geslaagd om bewijzen te overleggen dat er een risico op schending van artikel 4 van het Handvest bestaat.

Eiseres heeft geen objectieve informatie overgelegd die aanknopingspunten biedt voor het oordeel dat de opvangvoorzieningen in Italië systeemfouten bevatten en dat verweerder niet meer mag uitgaan van het vermoeden dat Italië zal voldoen aan zijn internationale verplichtingen. Voor zover eiseres onder verwijzing naar het AIDA-rapport van juli 2026 (pagina 102) heeft gesteld dat de Italiaanse minister in april 2026 aangaf dat er geen plaatsen gereserveerd zijn voor AMBV-terugkeerders, heeft verweerder zich gemotiveerd op het standpunt gesteld dat een dergelijke handelwijze is aan te merken als efficiënt omgaan met de beschikbare opvangcapaciteit. Verweerder merkt op dat in Nederland evenmin aparte opvangplekken worden gereserveerd voor deze categorie. Het staat immers niet altijd vast wanneer de overdracht in de individuele zaak in de tijd zal geschieden en of de vreemdeling na overdracht nog wel recht op opvang heeft, dan wel hier zelf nog daadwerkelijk aanspraak op wil maken. Ook is het ongewis of het overdrachtsbesluit in de verzoekende lidstaat de toets in rechte zal doorstaan of dat zich individuele overdrachtsbeletselen mogelijk zullen voordoen. Verweerder heeft aangegeven dat AMBV-terugkeerders na overdracht in de algemene asielprocedure terechtkomen en dezelfde rechten hebben als asielzoekers die op reguliere wijze binnenkomen in de normale opvang. Er hoeven voor AMBV-terugkeerders daarom geen plekken te worden gereserveerd. Verweerder heeft er daarbij ook terecht op gewezen dat uit het arrest A.B. en anderen tegen Finland,  ECLI:CE:ECHR:2021:0420DEC004110019, volgt dat de Italiaanse autoriteiten – om redenen van efficiëntie – geen specifieke opvangplekken hoeven te reserveren voor AMBV-terugkeerders. De rechtbank acht het in dat licht begrijpelijk dat Italië geen opvangplekken van tevoren vrijhoudt voor AMBV-terugkeerders en acht dit geen systeemfout in de opvangvoorzieningen in Italië.

De rechtbank betrekt bij haar beoordeling dat verweerder aan de hand van een jaarverslag van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft toegelicht dat er eind 2025 150.961 opvangplekken, verdeeld over verschillende soorten locaties, beschikbaar waren en dat het aantal beschikbare opvangplekken per jaar groeit. Verder heeft verweerder aan de hand van wekelijks gepubliceerde cijfers door de Italiaanse overheid toegelicht dat er op 30 september 2026 126.163 migranten in de opvang zaten. Daaruit leidt de rechtbank af, net als verweerder, dat er op dit moment geen gebrek aan opvangcapaciteit is. De rechtbank leest eenzelfde standpunt terug in het rapport van de Europese Commissie van 15 juli 2026. Hierin is namelijk ook opgenomen dat de organisatie van het nationale opvangsysteem toereikend lijkt om personen die in het kader van het AMBV worden overgebracht, onder te brengen in het bestaande landelijke netwerk van opvangvoorzieningen. Voor zover eiseres zich op het standpunt heeft gesteld dat bij de opvangcapaciteit van 150.961 onvoldoende rekening is gehouden met de verschillen in opvangvormen en dat de wekelijks gepubliceerde cijfers van 30 september 2026 geen actuele weergave bevat van de op diezelfde dag beschikbare opvangcapaciteit, brengt dat de rechtbank niet tot een ander oordeel. Het is aan eiseres om objectieve informatie aan te dragen waaruit systeemfouten volgen en eiseres heeft deze stellingen onvoldoende onderbouwd. Niet is gebleken dat er bij een specifieke opvangvorm of locatie een capaciteitsgebrek is of dat de opvangcapaciteit sinds eind 2025 is gedaald. Bovendien volgt uit het rapport van de Europese Commissie van 15 juli 2026 dat er de mogelijkheid is om de opvangcapaciteit op te schalen indien dat nodig is (als het aantal overbrengingen vanuit de AMBV toeneemt waardoor de huidige opvangcapaciteit niet meer volstaat).

Ten tweede stelt eiseres zich op het standpunt dat niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan omdat de Italiaanse autoriteiten nog niet meewerken aan AMBV-overdrachten. De rechtbank volgt echter, onder verwijzing naar het hiervoor genoemde arrest Tudmur en het arrest Daraa28, het standpunt van verweerder. De enkele omstandigheid dat (recente) overdrachten zijn geweigerd, is op zichzelf niet voldoende om tot het oordeel te komen dat bij overdracht een reëel risico op onmenselijke of vernederende behandeling bestaat, zoals bedoeld in artikel 4 van het Handvest. Daarvoor moet sprake zijn van enig ander element waaruit blijkt dat sprake is van systeemfouten die resulteren in zo’n reëel risico. Uit het voorgaande volgt dat de rechtbank van andere elementen niet is gebleken.

De rechtbank is van oordeel dat verweerder de omstandigheid dat eiseres een broer in Nederland heeft wonen, voldoende bij de beoordeling heeft betrokken. Verweerder stelt terecht dat eiseres de gestelde familieband met haar broer niet heeft onderbouwd. Bovendien is de AMBV, net als de Dublinverordening was, geen middel om gezinshereniging te krijgen.

Het beroep is ongegrond.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:32277, Rechtbank Den Haag, NL26.52326.

Zie ook: Minister mag twee asielzoekers overdragen aan Italië | Rechtspraak.

28-10-2026, Rb Amsterdam, beroep gegrond [overdracht Italie; AMbV; gehoor; belang minderjarige kinderen]

Reden signalering:

Eiseres moet daadwerkelijk in de gelegenheid worden gesteld eventuele bezwaren tegen de overdracht naar voren te brengen. De rechtbank is van oordeel dat in dit geval niet kan worden gezegd dat eiseres voldoende gelegenheid heeft gehad om haar bezwaren naar voren te brengen. In de brief waarin eiseres de mogelijkheid werd geboden om redenen te geven waarom zij niet zou moeten worden overgedragen, noemde de minister Griekenland nog als mogelijk verantwoordelijke lidstaat voor de behandeling van de asielaanvraag. Voor zover de minister hierover heeft gesteld dat het voor eiseres wel duidelijk kon zijn dat zij zou worden overgedragen aan Italië, omdat uit de overige stukken volgde dat Italië verantwoordelijk was, volgt de rechtbank de minister niet. Nu in die brief het verkeerde land werd genoemd, kan niet gezegd worden dat zij voldoende gelegenheid heeft gehad om bezwaren tegen de overdracht aan Italië naar voren te brengen. Bovendien waren er in dit geval naar het oordeel van de rechtbank ook andere aanknopingspunten voor de minister om eiseres te horen. Eiseres is namelijk een alleenstaande moeder.

Persoonlijk onderhoud

Eiseres voert aan dat het bestreden besluit gebrekkig is voorbereid, omdat eiseres voorafgaand het overdrachtsbesluit niet persoonlijk is gehoord over de bepaling van de verantwoordelijke lidstaat en haar individuele bezwaren tegen overdracht aan Italië. Dit gebrek is des te ernstiger, omdat eiseres in de brief van 29 juni 2026 werd geïnformeerd over een overdracht aan Griekenland, in plaats van aan Italië.

Artikel 22 van de AMBV bepaalt dat lidstaten voor het bepalen van de verantwoordelijke lidstaat een persoonlijk onderhoud voeren met een verzoeker, als het gaat om overnameverzoeken.4 In het geval van eiseres gaat het echter om een terugnameverzoek. Uit WI 2026/175 volgt dat de algemene regel is dat in zaken die gaan om een terugnameverzoek niet wordt gehoord. Dat neemt echter niet weg dat de minister het besluit, waarin eiseres wordt geïnformeerd dat zij wordt overgedragen aan Italië (het overdrachtsbesluit), zorgvuldig moet voorbereiden. Dat vloeit voort uit het algemene zorgvuldigheidsbeginsel. Daarbij moet eiseres daadwerkelijk in de gelegenheid worden gesteld eventuele bezwaren tegen die overdracht naar voren te brengen.

De rechtbank is van oordeel dat in dit geval niet kan worden gezegd dat eiseres voldoende gelegenheid heeft gehad om haar bezwaren naar voren te brengen. In de brief van 29 juni 2026, waarin eiseres de mogelijkheid werd geboden om redenen te geven waarom zij niet zou moeten worden overgedragen, noemde de minister Griekenland nog als mogelijk verantwoordelijke lidstaat voor de behandeling van de asielaanvraag. Voor zover de minister hierover heeft gesteld dat het voor eiseres wel duidelijk kon zijn dat zij zou worden overgedragen aan Italië, omdat uit de overige stukken volgde dat Italië verantwoordelijk was, volgt de rechtbank de minister niet. De brief van 29 juni 2026 was namelijk de brief waarin aan eiseres werd uitgelegd hoe zij aan kon geven waarom zij niet zou moeten worden overgedragen aan een andere lidstaat. Nu in die brief het verkeerde land werd genoemd, kan niet gezegd worden dat zij voldoende gelegenheid heeft gehad om bezwaren tegen de overdracht aan Italië naar voren te brengen. Bovendien waren er in dit geval naar het oordeel van de rechtbank ook andere aanknopingspunten voor de minister om eiseres te horen. Eiseres is namelijk een alleenstaande moeder. Ten tijde van het besluit was haar zoon [kind 1] één jaar en was zij zwanger van haar tweede kind.

Belang van de minderjarige kinderen

Eiseres voert aan dat de minister ten onrechte geen kenbare individuele beoordeling heeft gedaan van het belang van haar minderjarige kinderen. Dat had de minister wel moeten doen, op grond van artikel 23 van de AMBV. Er ontbreekt volgens eiseres een beoordeling van de volgende punten: de daadwerkelijke opvang- en huisvestingssituatie van eiseres en haar minderjarige kinderen na overdracht, de vraag op welke verblijfsrechtelijke titel de kinderen in Italië zullen verblijven, de samenhang tussen de verblijfsstatus van de moeder en die van de kinderen, de daadwerkelijke toegang van de kinderen tot passende voorzieningen, de behoefte van kinderen van deze leeftijd aan stabiliteit en continuïteit, en de vraag of de concrete aankomstregeling in Italië geschikt is voor een alleenstaande moeder met twee jonge kinderen. Het enkele feit dat eiseres en haar kinderen samen worden overgedragen, beantwoordt de vragen over deze punten niet.

De rechtbank volgt eiseres in deze beroepsgrond. Uit artikel 23 van de AMBV volgt namelijk dat bij alle procedures waarin de verordening voorziet, het belang van het kind de eerste overweging vormt voor de lidstaten. Dat vloeit ook voort uit artikel 3 van het IVRK6. Uit het besluit blijkt echter op geen enkele wijze hoe de minister rekening heeft gehouden met de belangen van de minderjarige kinderen. Eiseres heeft er terecht op gewezen dat een beoordeling ontbreekt van de punten die zij noemt. Eiseres heeft er ook terecht op gewezen dat het enkele feit dat eiseres en haar kinderen samen worden overgedragen, de vragen over deze punten niet beantwoordt. Naar het oordeel van de rechtbank had de minister een kenbare individuele beoordeling moeten maken van het belang van de minderjarige kinderen en deze in kaart moeten brengen in het besluit.

Interstatelijk vertrouwensbeginsel

Eiseres voert aan dat de minister niet kan volstaan met een verwijzing naar het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Volgens eiseres kan ten aanzien van Italië namelijk niet worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel, omdat geen feitelijke verbetering in de opvangvoorzieningen merkbaar is na de inwerkingtreding van het Asiel- en Migratiepact.

De rechtbank overweegt als volgt. Het uitgangspunt is dat de minister, gelet op het interstatelijk vertrouwensbeginsel, ervan mag uitgaan dat een andere lidstaat zijn internationale verplichtingen nakomt tegenover een vreemdeling die op grond van voorheen de Dublinverordening en thans de AMBV wordt overgedragen. Dit beginsel betekent dat lidstaten erop mogen vertrouwen dat de andere lidstaten de vreemdeling in overeenstemming met het EVRM, het Vluchtelingenverdrag en het Unierecht zullen behandelen.

De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) heeft in de uitspraken van 26 april 2023 echter geoordeeld dat op basis van berichtgeving van de Italiaanse autoriteiten sprake is van objectieve informatie die aanknopingspunten biedt voor het oordeel dat de opvangvoorzieningen in Italië systeemfouten bevatten. Daarom heeft de Afdeling geoordeeld dat de minister, zonder nader onderzoek, ten aanzien van Italië niet langer mag uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Uit de berichtgeving van de Italiaanse autoriteiten volgt namelijk dat er in Italië vanwege de hoge asielinstroom een gebrek aan beschikbare opvangfaciliteiten bestaat, dat ertoe heeft geleid dat de Italiaanse autoriteiten de lidstaten hebben verzocht overdrachten aan Italië tijdelijk op te schorten. De Afdeling heeft overwogen dat uit die berichtgeving niet zonder meer volgt dat de Italiaanse autoriteiten onverschillig staan tegenover de situatie van vreemdelingen, maar dat daarmee wel een reëel risico bestaat dat vreemdelingen buiten hun eigen wil en keuzes om bij overdracht aan Italië in een toestand van zeer verregaande materiële deprivatie terechtkomen zoals bedoeld in het arrest Jawo10 van het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof).

De minister stelt zich op het standpunt dat hij ten aanzien van Italië inmiddels weer mag uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Volgens de minister is de situatie in Italië wezenlijk veranderd. De minister wijst in dat verband op een gesprek dat hij heeft gehad met de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, waarin is besproken dat Italië medewerking gaat verlenen aan het AMP. Dit is opgenomen in een brief van de minister aan de Tweede Kamer. Ook wijst de minister op een rapport van de Europese Commissie van 15 juli 2026. Verder wijst de minister op een rapport van het EUAA van juni 2026, een AIDA14-rapport van juni 2025 en informatie van de UNCHR. Uit deze informatie volgt volgens de minister niet dat eiseres in Italië geen opvang kan krijgen of dat in Italië sprake is van andere serieuze problemen.

De rechtbank is van oordeel dat niet is gebleken dat ten aanzien van Italië inmiddels weer kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Naar het oordeel van de rechtbank zijn er geen concrete indicaties dat de situatie in Italië in betekenisvolle mate gewijzigd is. Het door de minister aangehaalde AIDA-rapport geeft geen eenduidig beeld waaruit zonder meer volgt dat de opvangsituatie voor personen die in het kader van de AMB naar Italië worden overgedragen (wezenlijk) is verbeterd. Uit het rapport blijkt onder meer dat het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken in april 2026 aan de maatschappelijke organisatie Associazione per gli Studi Giuridici sull’Immigrazione (ASGI) heeft meegedeeld dat het opvangsysteem geen voor deze groep gereserveerde plaatsen heeft. Ook blijkt uit het rapport dat prioriteit wordt gegeven aan personen die na een reddingsoperatie op zee in Italië aankomen en dat de toegang tot de opvang van andere groepen, waaronder (destijds nog) Dublin-terugkeerders, afhankelijk is van de beschikbaarheid van niet-gereserveerde plaatsen. Uit het rapport volgt ook dat dit tot gevolg heeft dat Dublin-terugkeerders niet altijd opvang krijgen. De bestuursrechter in Toscane heeft in dat kader geoordeeld dat Dublin-terugkeerders weliswaar recht hebben op opvang, maar dat een wachttijd van 180 dagen voordat daadwerkelijk toegang tot de opvang wordt verkregen, acceptabel moet worden geacht. Het rapport schetst vervolgens nog verschillende andere problemen en concludeert dat het aantal plekken in de reguliere opvang ver onder de behoefte blijft.

Ook de door de minister aangehaalde informatie van EUAA en UNHCR biedt naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende concrete informatie over de feitelijke beschikbaarheid van opvang voor personen die op grond van de AMBV aan Italië worden overgedragen. Voor zover deze bronnen algemene informatie bevatten over het Italiaanse opvangstelsel, kan daaruit niet zonder meer worden afgeleid dat voor deze specifieke groep voldoende opvangplekken beschikbaar zijn. De minister heeft onvoldoende inzichtelijk gemaakt welke concrete passages uit deze bronnen zijn gebruikt en hoe daaruit volgt dat eiseres en haar kinderen na overdracht daadwerkelijk toegang zullen hebben tot passende opvang.

Het hiervoor geconstateerde gebrek aan onderzoek en motivering weegt in deze zaak des te zwaarder vanwege de omstandigheid dat het gaat om een alleenstaande moeder met twee minderjarige kinderen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in het arrest Tarakhel namelijk benadrukt dat bij de overdracht van gezinnen met kinderen en andere kwetsbare personen moet worden beoordeeld of de opvangomstandigheden in de verantwoordelijke lidstaat aansluiten bij hun bijzondere behoeften. Daaruit volgt niet dat iedere overdracht van een gezin met kinderen zonder individuele garantie verboden is. Wel kan de kwetsbaarheid van de betrokkenen ertoe leiden dat aanvullende waarborgen nodig zijn wanneer de beschikbare informatie onvoldoende zekerheid biedt over de opvang na overdracht.

Zoals hiervoor overwogen, blijkt uit het AIDA-rapport dat er een tekort aan opvangplaatsen is, dat voor asielzoekers die aan Italië worden overgedragen geen opvangplaatsen zijn gereserveerd, dat toegang tot opvang mede afhankelijk is van de beschikbaarheid van niet-gereserveerde plaatsen en dat volgens een Italiaanse rechter een wachttijd van 180 dagen acceptabel is. Voor kwetsbare personen bestaat volgens het rapport onder voorwaarden toegang tot opvangvoorzieningen, maar ook daarbij geldt dat een plaats beschikbaar moet zijn. Tegen deze achtergrond heeft de minister onvoldoende onderzocht en gemotiveerd welke opvang voor eiseres en haar minderjarige kinderen bij aankomst in Italië daadwerkelijk beschikbaar zal zijn. De enkele verwijzing naar de algemene capaciteit van het Italiaanse opvangsysteem en naar de toezeggingen van de Italiaanse autoriteiten is daarvoor onvoldoende. Nu het hier gaat om een alleenstaande moeder met twee jonge kinderen en de beschikbare informatie geen zekerheid biedt dat bij overdracht daadwerkelijk passende opvang beschikbaar is, had de minister moeten onderzoeken of aanvullende, individuele garanties van de Italiaanse autoriteiten nodig waren en, zo ja, deze moeten verkrijgen voordat hij de aanvraag van eiseres niet in behandeling nam. Gelet op het ontbreken van voldoende actuele informatie over de feitelijke opvangmogelijkheden voor over te dragen asielzoekers en de kwetsbaarheid van eiseres en haar minderjarige kinderen, heeft de minister onvoldoende gemotiveerd dat overdracht geen reëel risico op een behandeling in strijd met artikel 4 van het EU Handvest oplevert. Het bestreden besluit is daarom onvoldoende zorgvuldig voorbereid en ondeugdelijk gemotiveerd.

Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de minister er niet in is geslaagd aannemelijk te maken dat weer kan worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel ten aanzien van Italië.

Conclusie en gevolgen

Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 3:2 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De overige beroepsgronden behoeven geen bespreking meer.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31817, Rechtbank Den Haag, NL26.45555 en NL26.45556.

28-10-2026, Rb Roermond, beroep gegrond [terugname Italië; AMbV]l

Reden signalering:

De rechtbank stelt in deze procedure vast dat verweerder het overdrachtsbesluit onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid ondanks dat er geen verplichting tot horen bestaat in een terugname-procedure.  De rechtbank stelt ook vast dat verweerder ten onrechte alleen afziet van overdracht als sprake is van ‘structurele tekortkomingen’. Daargelaten dat artikel 4 van het Handvest een algemene regeling is en elk reëel en voorzienbaar risico op een schending van artikel 4 van het Handvest meebrengt dat de overdracht is verboden, heeft de Uniewetgever in Verordening 2024/1351 niet meer vereist dat de 4 Handvest-schending moet voortkomen uit zogenoemde ‘systeemfouten’. De risicotaxatie vereist dus ‘slechts’ een individuele beoordeling.

De rechtbank heeft verweerder voorafgaand aan de zitting vragen gesteld over het weigeren van verzoeken om overname of terugname door Italië, het annuleren van reeds geplande overdrachten, al dan niet vanuit bewaring en het aantal overdrachten aan Italië dat daadwerkelijk in 2026 heeft plaatsgevonden en of er vóór of vanaf 12 juni 2026 is overgedragen.

De rechtbank constateert dat er meerdere overdrachten worden geannuleerd, waarbij dit ook geschiedt omdat de Italiaanse autoriteiten de overdracht niet toestaan. Er vinden thans nauwelijks overdrachten plaats, 3 in 2026, terwijl verweerder wel overdrachtsbesluiten vaststelt. De rechtbank merkt hierbij op dat indien beroep wordt ingesteld tegen een overdrachtsbesluit, dit doorgaans leidt tot een gegrond beroep. Verweerder plaatst echter derdelanders wel in bewaring om de overdracht aan Italië te verzekeren en op grond van de Afdelingsjurisprudentie is het voor eerstelijns bewaringsrechters verboden om in dat geval de rechtmatigheid van het overdrachtsbesluit te betrekken bij de beoordeling van de rechtmatigheid van de vrijheidsontnemende maatregel. De vanuit bewaring geplande overdrachten vinden evenwel niet altijd doorgang. Verweerder kan zijn standpunt dat de situatie in Italië ‘wezenlijk is veranderd’ dus niet genoegzaam onderbouwen, met uitzondering van de mededeling dat de Italiaanse autoriteiten stellen nu wel opvang te bieden en nu wel in te stemmen met overdrachten vanuit Nederland.

De rechtbank stelt in deze procedure vast dat verweerder het overdrachtsbesluit onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid ondanks dat er geen verplichting tot horen bestaat in een terugname-procedure.

De rechtbank stelt ook vast dat verweerder ten onrechte alleen afziet van overdracht als sprake is van ‘structurele tekortkomingen’. Daargelaten dat artikel 4 van het Handvest een algemene regeling is en elk reëel en voorzienbaar risico op een schending van artikel 4 van het Handvest meebrengt dat de overdracht is verboden, heeft de Uniewetgever in Verordening 2024/1351 niet meer vereist dat de 4 Handvest-schending moet voortkomen uit zogenoemde ‘systeemfouten’. De risicotaxatie vereist dus ‘slechts’ een individuele beoordeling.

De rechtbank stelt ook vast dat de overdracht van eiser aan Italië moet worden verboden omdat verweerder niet aannemelijk heeft gemaakt dat het reële risico op een situatie van zeer verregaande materiële deprivatie als bedoeld in het arrest Jawo na een overdracht aan Italië is weggenomen. De rechtbank vernietigt het overdrachtsbesluit. Eiser heeft geen asielaanvraag of aanvraag voor een andere verblijfsvergunning ingediend in Nederland. Verweerder hoeft dus geen besluit op “een aanvraag” te nemen, maar zal moeten nagaan of hij een terugkeerbesluit moet opleggen en eiser moet verplichten om terug te keren naar Tunesië. Beroep gegrond.

Eiser heeft in dit verband terecht aangevoerd dat het beroep van verweerder op de arresten van het Hof van 19 december 2024 in de zaak Tudmur (gevoegde zaken C-185/24 en C-189/24, ECLI:EU:C:2024:1036) en van 5 maart 2026 in de zaak Daraa (C-458/24, ECLI:EU:C:2026:146) verweerder niet baten. Het oordeel dat verweerder niet kan onderbouwen dat thans wel van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan, berust immers niet uitsluitend op een eenzijdige opschorting van overdrachten door de Italiaanse autoriteiten, maar op de onduidelijkheid over de opvangvoorzieningen voor terugkeerders en het gebrek aan onderbouwing voor het standpunt van verweerder.

Verweerder heeft in zijn aanbiedingsbrief onder meer gewezen op een rapport van de Europese Commissie van 15 juli 2026, informatie van EUAA over de opvangfaciliteiten in 2025 en het rapport van juli 2026 van EMN European Migration Network), dat overigens ook betrekking heeft op 2025. Uit de informatie waarop verweerder zich beroept kan worden afgeleid dat Italië de intentie heeft uitgesproken om overdrachten toe te staan en dat er initiatieven zijn om de opvangcapaciteiten uit te breiden. Op dit moment ontbreekt voldoende concrete informatie over de vraag in hoeverre Italië feitelijk zal voldoen aan zijn verplichtingen uit hoofde van richtlijn 2024/1346 en onderdak zal (kunnen) bieden aan eiser indien hij zou worden overgedragen. Verweerder heeft zich hiervan in enige mate vergewist maar heeft onvoldoende voldaan aan het motiveringsvereiste dat de Afdeling heeft gesteld in de uitspraken van 26 april 2023 en heeft herhaald in haar uitspraak van 19 februari 2024. De stelling in dit verband van verweerder dat vanuit Europa of de UNHCR niet is gerapporteerd over misstanden in Italië betreffende de opvangvoorzieningen en asielprocedure, acht de rechtbank onvoldoende om de overdracht van eiser toe te staan. De rechtbank betrekt hierbij het buitengewoon geringe aantal overdrachten dat in 2026 heeft plaatsgevonden. Verweerder heeft zich grotendeels beroepen op informatie die ook de periode vóór 12 juni 2026 betreft, maar heeft vóór 12 juni 2026 geen overdrachtsbesluiten vastgesteld. Tenzij verweerder zou mededelen dat het van toepassing worden van het Pact de directe aanleiding is om “wéér overdrachtsbesluiten Italië” vast te stellen, valt zonder nadere motivering niet in te zien waarom verweerder de thans overgelegde informatie vóór 12 juni 2026 -kennelijk- onvoldoende basis daarvoor achtte en nu op grond van deze zelfde informatie stelt dat de situatie wezenlijk is gewijzigd.

De rechtbank stelt in deze uitspraak in de procedure van eiser vast dat verweerder niet aannemelijk heeft gemaakt dat het reële risico op een situatie van zeer verregaande materiële deprivatie als bedoeld in punt 92 van het arrest Jawo (arrest van het Hof in de zaak Jawo, C-163/17, ECLI:EU:C:2019:218) na een overdracht aan Italië is weggenomen.

Deze rechtbank en zittingsplaats concludeert dus dat op dit moment de overdracht aan Italië absoluut verboden is. Dit betekent dat deze zittingsplaats in deze uitspraak ten aanzien van Italië tot dezelfde conclusie komt als zittingsplaatsen Den Bosch (ECLI:NL:RBDHA:2026:25113), Middelburg (ECLI:NL:RBDHA:2026:30270), Utrecht (ECLI:NL:RBDHA:2026:30171), Arnhem (ECLI:NL:RBDHA:2026:930341) en Haarlem (ECLI:NL:RBDHA:2026:302560).

De rechtbank zal het overdrachtsbesluit vernietigen en de overdracht verbieden. Eiser heeft geen asielaanvraag of aanvraag voor een andere verblijfsvergunning ingediend in Nederland. Verweerder hoeft dus geen besluit op een aanvraag te nemen maar zal moeten nagaan of hij een terugkeerbesluit moet opleggen en eiser moet verplichten om terug te keren naar Tunesië.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31671, Rechtbank Den Haag, NL26.60626.

26-10-2026, Rb Haarlem MK, beroep gegrond [ingangsdatum asielvergunning; rechtszekerheidsbeginsel]

Reden signalering:

De rechtbank volgt eiser erin dat de ingangsdatumverblijfsvergunning de datum van de asielaanvraag moest zijn en dat de geldigheidsduur daarvan vijf jaar moest zijn. Hierbij is van belang dat het Unierecht niet dwingend voorschrijft wat de ingangsdatum van een verblijfsvergunning moet zijn. Daarnaast is de onmiddellijke werking van de wetswijziging voor een bepaalde groep statushouders in strijd met het Unierechtelijke rechtszekerheidsbeginsel. Verweerder had daarom aan eiser een verblijfsvergunning moeten verstrekken met als ingangsdatum de datum van zijn asielaanvraag en een geldigheidsduur van vijf jaar.

Eiser heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft de aanvraag met het bestreden besluit van 22 juli 2026 ingewilligd.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit voor zover het de ingangsdatum van de verleende vergunning en de duur van de verblijfspas betreft.

Eiser heeft gemotiveerd uiteengezet dat hij belang heeft bij deze procedure. Verweerder heeft dat niet betwist. De rechtbank is ook van oordeel dat eiser belang heeft bij deze procedure omdat hij in een gunstigere positie terecht kan komen. De rechtbank beoordeelt het beroep daarom inhoudelijk.

Schrijft het Unierecht voor wat de ingangsdatum van een verblijfsvergunning moet zijn?

Eiser heeft zijn asielaanvraag ingediend vóór de maatregelen van het Asiel- en Migratiepact op 12 juni 2026 toepasselijk werden. Met ingang van dezelfde datum is bij de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel en Migratiepact 2026 (Uitvoeringswet) artikel 44, tweede lid, van de Vw gewijzigd. Op grond van deze bepaling is de ingangsdatum van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in de artikelen 29 tot en met 29d van de Vw voortaan de dag na de bekendmaking van de beschikking. Eiser bestrijdt dat dit in zijn geval de juiste ingangsdatum is. Eiser stelt dat de ingangsdatum van een verblijfsvergunning asiel volgens artikel 13 van de Kwalificatieverordening en de declaratoire werking van een vluchtelingenstatus moet worden vastgesteld op de datum van de asielaanvraag.

Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat de datum van erkenning van een vluchtelingenstatus als bedoeld in artikel 13 van de Kwalificatieverordening noodzakelijkerwijs de datum van de verlening van de verblijfstitel volgt, en verwijst daarbij naar artikel 24 van de Kwalificatieverordening. De wetgever en verweerder hebben sinds de inwerkingtreding van de Kwalificatieverordening op 12 juni 2026 geen ruimte meer om gunstigere normen te hanteren, ook niet voor aanvragen die voor die datum zijn gedaan. Verweerder kan dus niet een eerdere ingangsdatum vaststellen dan de toekenning van de vluchtelingenstatus.

In artikel 13 van de Kwalificatieverordening is bepaald dat de beslissingsautoriteit de vluchtelingenstatus verleent aan een onderdaan van een derde land of staatloze die overeenkomstig de hoofdstukken II en III in aanmerking komt voor erkenning als vluchteling.

In artikel 24, tweede lid, van de Kwalificatieverordening is bepaald dat zo spoedig mogelijk na de toekenning van de vluchtelingenstatus of de subsidiaire beschermingsstatus en uiterlijk 90 dagen na de kennisgeving van de beslissing om internationale bescherming toe te kennen, een verblijfstitel wordt afgegeven volgens het uniforme model van Verordening (EG) nr. 1030/2002.

Uit de Kwalificatieverordening blijkt dat de verblijfstitel en de vluchtelingenstatus verschillende begrippen zijn. Uit artikel 3, sub 1, van de Kwalificatieverordening volgt dat onder vluchtelingenstatus wordt verstaan de erkenning door een lidstaat van een onderdaan van een derde land of een staatloze als vluchteling. Onder verblijfstitel wordt verstaan een machtiging op grond waarvan een onderdaan van een derde land of een staatloze op het grondgebied van de lidstaat mag verblijven, zoals volgt uit artikel, 3 sub 12, van de Kwalificatieverordening. De vluchtelingenstatus moet dus worden onderscheiden van het verstrekken van een verblijfstitel aan personen met een dergelijke status.

De rechtbank volgt verweerder niet in zijn standpunt. Artikel 24 van de Kwalificatieverordening ziet op de afgifte van een verblijfstitel, en daaruit blijkt niet dat de datum van de erkenning van de vluchtelingenstatus de verlening van de verblijfstitel volgt. Daarentegen volgt de rechtbank eiser ook niet in zijn stelling dat uit artikel 13 van de Kwalificatieverordening blijkt wat de ingangsdatum van de vluchtelingenstatus moet zijn. 
 
Dat eiser op grond van de declaratoire werking van de vluchtelingenstatus met ingang van zijn asielaanvraag een verblijfsvergunning zou moeten krijgen, volgt de rechtbank ook niet. Dat de vluchtelingenstatus declaratoire kracht heeft, houdt volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) in dat een vluchteling het recht heeft om als zodanig te worden erkend vanaf de datum waarop hij om toekenning van die status verzoekt. Na de indiening van het verzoek om internationale bescherming komt iedere onderdaan van een derde land of staatloze die voldoet aan de materiële voorwaarden van hoofdstuk III van de Kwalificatierichtlijn (thans Kwalificatieverordening) in aanmerking voor een subjectief recht om erkend te worden als vluchteling, zelfs voordat daarover een formeel besluit is genomen. De formele erkenning van de hoedanigheid van vluchteling door verlening van de vluchtelingenstatus heeft tot gevolg dat een vluchteling (krachtens artikel 3, sub 2, van de Kwalificatieverordening) internationale bescherming geniet en daardoor beschikt over de bijbehorende rechten en voordelen. Naar het oordeel van de rechtbank volgt hieruit niet dat het declaratoire karakter van de erkenning van de vluchtelingenstatus ook betekent dat met ingang van de datum van de asielaanvraag een verblijfstitel moet worden verleend.

De rechtbank oordeelt daarom dat het Unierecht niet dwingend een ingangsdatum van een verblijfsvergunning voorschrijft en dat ook uit het declaratoire karakter van de vluchtelingenstatus niet dwingend volgt wat die ingangsdatum moet zijn.

Is de gewijzigde ingangsdatum in strijd met het Unierechtelijke rechtszekerheidsbeginsel?

Eiser stelt dat de gewijzigde ingangsdatum in strijd is met het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel. Eiser kon er immers ten tijde van zijn aanvraag op vertrouwen dat de ingangsdatum van zijn asielvergunning de datum van de aanvraag was, nu eiser mocht uitgaan van de in Nederland geldende wetgeving.

De rechtbank stelt voorop dat getoetst moet worden aan het Unierechtelijk rechtszekerheidsbeginsel, omdat het Unierecht van toepassing is op de inwilligende beslissing op een asielaanvraag.6 Het Unierechtelijke rechtszekerheidsbeginsel brengt met zich dat een wettelijke regeling duidelijk en nauwkeurig dient te zijn, en dat de toepassing ervan voor de justitiabelen voorzienbaar dient te zijn.7 Het brengt dan ook met zich dat een nationale wetgever bij een wetswijziging rekening moet houden met de bijzondere situaties van de door die wetswijziging getroffen particulieren en zo nodig moet voorzien in aanpassingen in de toepassing van de nieuwe regels.

De rechtbank komt tot het oordeel dat de onmiddellijke werking van (onder meer) artikel 44, tweede lid, van de Vw niet voorzienbaar was voor een specifieke groep statushouders. Dit geldt in het bijzonder voor statushouders op wier aanvragen gelet op de uiterste beslistermijn van 21 maanden al had moeten zijn beslist voor de inwerkingtreding van het Asiel- en Migratiepact. Daarnaast geldt dit voor statushouders op wier asielaanvragen naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak opnieuw moest worden beslist. In beide gevallen had het besluit immers al vóór de inwerkingtreding van de Uitvoeringswet moeten worden genomen, zodat de toepassing van het nieuwe recht voor deze aanvragers in redelijkheid niet voorzienbaar was.

In het geval van eiser heeft verweerder de beslistermijn niet gehaald, wat vastgesteld is in de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam van 25 september 2024. In die uitspraak is het beroep tegen het niet tijdig beslissen gegrond verklaard en heeft de rechtbank verweerder opgedragen binnen acht weken te beslissen op de asielaanvraag van eiser. Verweerder heeft daarna op 30 december 2024 beslist op de asielaanvraag van eiser en dit afgewezen, maar dit besluit is door de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem op 22 april 2026 vernietigd en verweerder is daarbij opgedragen binnen acht weken een nieuw besluit te nemen op de asielaanvraag van eiser. Verweerder heeft daarna, zonder aanvullend onderzoek, een inwilligend besluit genomen op 22 juli 2026. In eisers geval is de maximale beslistermijn overschreden, én moest er na een rechterlijke uitspraak opnieuw op zijn aanvraag worden beslist. Voor statushouders zoals eiser was de onmiddellijke toepassing van het recht onvoldoende voorzienbaar. Daarom is de rechtbank van oordeel dat de onmiddellijke werking van artikel 44, tweede lid, van de huidige Vw voor deze groepen statushouders in strijd is met het Unierechtelijke rechtszekerheidsbeginsel.

De rechtbank merkt verder op dat het bovenstaande ook geldt voor de vraag of verweerder met onmiddellijke werking de geldigheidsduur van de verblijfstitel voor deze groep statushouders van vijf jaar naar drie jaar kon vaststellen.

De beroepsgrond slaagt. De rechtbank ziet geen aanleiding om de andere beroepsgronden te bespreken.

Conclusie en gevolgen

Het beroep is gegrond. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit en neemt met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b van de Algemene wet bestuursrecht zelf een beslissing. De rechtbank draagt verweerder op om per direct aan eiser een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen op grond van artikel 29, eerste lid, van de Vw, met als ingangsdatum 21 juni 2023, geldig tot 21 juni 2028.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31633, Rechtbank Den Haag, NL26.47271.

28-10-2026, Rb Groningen MK, beroep ongegrond [doorprocederen a-status; procesbelang]

Reden signalering:

De rechten en voordelen verbonden aan de a-status en b-status zijn met ingang van 12 juni 2026 niet langer gelijk, waaruit het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel tegen de ongegrondverklaring met betrekking tot de a-status is gegeven. Omdat uit de verschillende rechten en voordelen verbonden aan beide statussen ook volgt dat eiseres met het instellen van beroep in een gunstigere rechtspositie kan komen, is naar het oordeel van de rechtbank het individuele procesbelang bij het doorprocederen voor de a-status gegeven. Dat betekent niet dat eiseres procesbelang heeft bij het doorprocederen over de reden van de al aan haar verleende b-status. De rechtbank overweegt dat het Unierecht geen hiërarchische volgorde aanbrengt tussen verschillende soorten ernstige schade en ook geen volgorde oplegt bij de beoordeling of er sprake is van een reëel risico op één van die soorten ernstige schade. Bovendien kan eiseres de individuele omstandigheden die volgens haar aanleiding zouden moeten zijn voor de verlening van een b-status alsnog aan de orde stellen op het moment dat haar subsidiaire beschermingsstatus, eventueel, wordt ingetrokken.

Heeft eiseres procesbelang?

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of eiseres belang heeft bij het doorprocederen voor de a-status. Het bestaan van dit procesbelang wordt door de minister niet betwist en de rechtbank ziet in het Unierecht of de jurisprudentie van de Afdeling geen aanleiding om tot een ander oordeel te komen. De rechten en voordelen verbonden aan de a-status en b-status zijn met ingang van 12 juni 2026 namelijk niet langer gelijk, waaruit het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel tegen de ongegrondverklaring met betrekking tot de a-status is gegeven. Omdat uit de verschillende rechten en voordelen verbonden aan beide statussen ook volgt dat eiseres met het instellen van beroep in een gunstigere rechtspositie kan komen, is naar het oordeel van de rechtbank het individuele procesbelang bij het doorprocederen voor de a-status gegeven.

Dat betekent niet dat eiseres procesbelang heeft bij het doorprocederen over de reden van de al aan haar verleende b-status. De rechtbank overweegt dat het Unierecht geen hiërarchische volgorde aanbrengt tussen verschillende soorten ernstige schade en ook geen volgorde oplegt bij de beoordeling of er sprake is van een reëel risico op één van die soorten ernstige schade. Bovendien kan eiseres de individuele omstandigheden die volgens haar aanleiding zouden moeten zijn voor de verlening van een b-status alsnog aan de orde stellen op het moment dat haar subsidiaire beschermingsstatus, eventueel, wordt ingetrokken.

De beoordeling door de rechtbank beperkt zich daarom tot het vluchtelingschap.

Heeft de minister kunnen concluderen dat eiseres geen verdragsvluchteling is? Is sprake van een vervolgingsgrond?

De rechtbank stelt vast dat de minister op de zitting heeft erkend dat vrouwen die in Iran worden beschuldigd van overspel kunnen worden aangemerkt als sociale groep en daarom te maken kunnen hebben met vervolging die te herleiden is tot één van de vervolgingsgronden. Omdat hieruit al volgt dat eiseres, indien zij aannemelijk weet te maken dat zij van overspel wordt beticht in Iran, valt onder het Vluchtelingenverdrag is het niet nodig dat de rechtbank zich uitlaat over de vraag of eiseres op basis van datzelfde overspel kan vallen onder één van de andere vervolgingsgronden.

Is de vrees voor vervolging bij terugkeer aannemelijk?

De minister stelt zich evenwel op het standpunt dat niet aannemelijk is dat eiseres strafrechtelijk vervolgd zal worden vanwege het plegen van overspel. Gesteld noch gebleken is dat eiseres in het verleden op enige wijze problemen heeft ondervonden met de autoriteiten in Iran, of dat deze autoriteiten inmiddels op de hoogte zijn van het gepleegde overspel. De vrees van eiseres ziet daarom op een toekomstige onzekere situatie. Niet valt in te zien waarom de ex-partner van eiseres, die haar in de afgelopen vier jaar niet openlijk van het overspel heeft beschuldigd, dit nu alsnog zal doen. De minister heeft er daarbij op gewezen dat de ex-partner eiseres wel met meerdere financiële en zakelijke geschillen lastigvalt. Daarbij is volgens de minister niet onderbouwd dat de ex-partner bewijzen heeft - zoals eiseres stelt - om het overspel aan te tonen, mocht hij dit willen. Ook heeft de minister overwogen dat eiseres haar paspoort heeft kunnen verlengen, terwijl dit alleen kan met toestemming van haar ex-partner; dat eiseres haar ex-partner succesvol onder druk heeft kunnen zetten om haar zoon na zijn gestelde ontvoering weer te laten terugkeren; dat eiseres in staat is gebleken zich (juridisch) tegen haar ex-partner te weren; dat eiseres heeft verklaard dat haar ex-partner zijn goede naam heeft verloren en dat eiseres in staat is geweest een uitreisverbod voor haar ex-partner bij de Iraanse autoriteiten af te dwingen. De verklaring van eiseres dat haar ex-partner iedereen heeft verteld over het overspel is niet nader onderbouwd en leidt er bovendien niet zonder meer toe dat zij nu in de negatieve aandacht van de autoriteiten staat. De minister concludeert daarom dat van een aanwijzing dat de Iraanse autoriteiten eiseres vervolgen vanwege het plegen van overspel, of dat zij enige verdenking hiertoe hebben of dat er aanleiding bestaat om aan te nemen dat de ex-partner de autoriteiten hier in de toekomst van op de hoogte zal stellen, geen sprake is.

Eiseres stelt daartegenover dat haar ex-partner de afgelopen vier jaren geen aangifte heeft gedaan, omdat hij weet dat dit eiseres nu niet kan raken. Zolang eiseres in Nederland is, kan zij niet vervolgd worden voor het gepleegde overspel. Pas als eiseres terugkeert zal de ex-partner aangifte doen. Uit zijn uitlatingen volgt ook dat hij ervan geniet dat eiseres niet terug kan keren vanwege de dreiging van een aangifte. De door de minister gehanteerde maatstaf van een onzekere toekomstige gebeurtenis is bovendien onjuist. Uit het arrest Ebilum van 4 juni 2026, ECLI:EU:C:2026:448 (C-440/25) volgt dat sprake moet zijn van een redelijk mate van waarschijnlijkheid. Die lat wordt gehaald, omdat uit het dreigen met het inschakelen van een huurmoordenaar, het in brede kring bekendmaken van het overspel en het hardnekkige en onredelijke procederen in Nederland duidelijk blijkt dat de ex-partner voornemens is de autoriteiten op de hoogte te stellen van het overspel. Anders dan de minister stelt, kan het gegeven dat eiseres in andere procedures haar recht heeft kunnen halen hier niet aan afdoen, omdat in het Iraanse recht op overspel de doodstraf staat.

De rechtbank oordeelt dat de minister heeft kunnen concluderen dat eiseres geen verdragsvluchteling is. Zij zal dat hierna uitleggen.

De rechtbank overweegt dat uit het arrest Ebilum volgt dat ‘gegronde vrees voor vervolging’ betrekking heeft op de situatie waarin er een redelijke mate van waarschijnlijkheid bestaat dat een persoon die om internationale bescherming verzoekt bij terugkeer naar zijn land van herkomst zal worden vervolgd en dat de bevoegde nationale autoriteiten, om vast te stellen of er sprake is van zulke vrees, een individuele, concrete en objectieve beoordeling moeten verrichten van de persoonlijke situatie van deze verzoeker, de feiten en omstandigheden betreffende zijn verzoek en de situatie in zijn land van herkomst.

De minister heeft op goede gronden aangenomen en deugdelijk gemotiveerd dat er in dit geval geen sprake is van een redelijke mate van waarschijnlijkheid dat de vrees zich bij terugkeer bewaarheid. De enkele kans dat de ex-partner van eiseres aangifte zal doen, is onvoldoende voor de conclusie dat van die redelijke mate van waarschijnlijkheid sprake is. In dat verband is verder van belang dat de ex-partner tot nu toe geen aangifte heeft gedaan. Dat de ex-partner zou beschikken over bewijzen van het overspel en bij terugkeer van eiseres die bewijzen zou gebruiken om aangifte te doen, heeft eiseres wel gesteld maar niet onderbouwd. De overgelegde screenshots met teksten van eiseres (en de vertaling hiervan), die door de ex-echtgenoot met haar familie zouden zijn gedeeld via Whatsapp, zijn hiertoe onvoldoende. De screenshots zijn niet te herleiden tot de ex-partner van eiseres, nog daargelaten dat uit de screenshots niet zonder meer blijkt dat de ex-partner aangifte zal doen. Ook uit het door eiseres overgelegd bericht van 14 februari 2023 van een vriendin volgt niet dat de ex-partner van eiseres aangifte zal doen. De terugkeer van eiseres haar zoon en het verlengen van het paspoort duiden er bovendien niet op dat de ex-partner aangifte zal gaan doen. Daarnaast impliceert het afdwingen van een uitreisverbod dat eiseres in staat is haar recht te halen. Verder stelt de rechtbank vast dat partijen het eens zijn dat eiseres tot op heden niet in de negatieve belangstelling van de Iraanse autoriteiten staat of heeft gestaan. Onder deze omstandigheden heeft de minister op goede gronden gesteld dat er geen redelijke mate van waarschijnlijkheid bestaat dat eiseres bij terugkeer te vrezen heeft voor vervolging vanwege het gepleegde overspel.

Had de minister moeten doortoetsen aan artikel 8 van het EVRM?

Eiseres heeft op de zitting aangegeven de gronden over artikel 8 van het EVRM te handhaven. De minister heeft in het besluit van 13 juli 2026 aan eiseres en haar zoon de subsidiaire beschermingsstatus verleend en daarna niet ambtshalve doorgetoetst of artikel 8 EVRM van toepassing is. De rechtbank is van oordeel dat de minister dit in dit geval terecht niet heeft gedaan. De rechtbank overweegt dat artikel 8 EVRM niet zo ver strekt dat het recht geeft op een bepaald type vergunning, op voorwaarde dat de nationale autoriteiten de aanvrager in staat stellen om ongehinderd zijn of haar recht op privéleven en familie- en gezinsleven uit te oefenen. In dit geval hebben eiseres en haar zoon een verblijfsvergunning asiel gekregen. Dit betekent dat zij Nederland niet hoeven te verlaten en niet van elkaar worden gescheiden. Er wordt dan ook geen inbreuk gemaakt op het familie- en gezinsleven of privéleven van eiseres en haar zoon door niet aan artikel 8 EVRM te toetsen. De rechtbank verwijst daarbij ook naar het door de minister gevoerde beleid in de WI 2026/616.

Het beroep is ongegrond.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31695, Rechtbank Den Haag, NL25.62699.

27-10-2026, Rb Middelburg MK, beroep gegrond [afschaffing asielvergunning onbepaalde tijd; ontbreken overgangsregeling]

Reden signalering:

Op 12 juni 2026 is het Migratiepact in werking getreden. In Nederland is ervoor gekozen om per diezelfde datum de asielvergunning voor onbepaalde tijd af te schaffen. In deze uitspraak oordeelt de rechtbank dat dit niet verplicht wordt voorgeschreven door het migratiepact. Omdat het besluit waarbij aan eiser een asielvergunning voor onbepaalde tijd is geweigerd daar wel van uitgaat, is dat besluit in zoverre niet goed gemotiveerd. Dit laat echter onverlet dat de (nationale) wetgever deze keuze mocht maken. Omdat er geen bijzondere omstandigheden zijn die de wetgever niet heeft voorzien, mag de rechtbank deze wet niet toetsen aan fundamentele rechtsbeginselen zoals het rechtszekerheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Dit komt door het toetsingsverbod van artikel 120 van de Grondwet.

Eiser is het niet eens met het bestreden besluit. Het bestreden besluit heeft tot gevolg dat hij voorlopig niet in aanmerking komt voor naturalisatie (verkrijging van het Nederlanderschap). Hij voert aan dat hij de aanvraag vóór 12 juni 2026 heeft ingediend, en dat het ontbreken van een overgangsregeling voor gevallen als deze in strijd is met diverse fundamentele rechtsbeginselen. Eiser betoogt dan ook dat verweerder de aanvraag had moeten toetsen aan het recht dat gold ten tijde van de aanvraag. Hierbij verwijst hij naar artikel 3.103 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb). Door een nieuwe regeling te treffen zonder maatregelen op te nemen voor de groep met een lopende aanvraag, handelt verweerder in strijd met het consistentiebeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Omdat deasielvergunning ook in het Europese recht is geregeld, handelt verweerder ook in strijd met het Unierechtelijke evenredigheidsbeginsel.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31660, Rechtbank Den Haag, NL 26 40528.

28-10-2026, Rb Groningen MK, beroep niet-ontvankelijk [invoering AMbV; termijnoverschrijding]

Reden signalering:

De rechtbank overweegt dat de inwerkingtreding van het Asiel- en migratiepact op 12 juni 2026 geen omstandigheid is die maakt dat de termijnoverschrijding verschoonbaar moet worden geacht. Het betreft namelijk een omstandigheid die zich pas voordoet na het verstrijken van de beroepstermijn, terwijl een reden die pas opkomt na het verstrijken van de beroepstermijn er niet toe kan leiden dat de eerdere niet-verschoonbare termijnoverschrijding, alsnog verschoonbaar wordt. Bovendien stelt de minister terecht dat de inwerkingtreding van het Asiel- en migratiepact geen individuele omstandigheid is die alleen de indiener van het beroepschrift betreft. Eisers beroep op de conclusie van de advocaat-generaal Widdershoven en de uitspraak van het CBB kan gelet op het voorgaande niet slagen.

Eiser stelt dat de termijnoverschrijding verschoonbaar is. Hij verwijst daarbij naar een uitspraak van het CBB van 20 januari 2024 en de daaraan voorafgaande conclusie van de advocaat-generaal Widdershoven van 7 september 2023. Daaruit volgt, volgens eiser, dat sprake is van een zekere versoepeling van de beoordeling van de termijnoverschrijding. De advocaat-generaal geeft aan dat meer oog moet zijn voor de menselijke maat en evenredigheid. Verder roept het indienen van een nieuwe asielaanvraag naar de mening van eiser vragen op. Bijvoorbeeld over wat de ingangsdatum wordt van de nieuwe asielvergunning op grond van de a-status en hoe dat relateert tot de uitkomt van de nog lopende aanvraag voor gezinshereniging.

De minister stelt zich op het standpunt dat de termijnoverschrijding niet verschoonbaar is. De jurisprudentie waar eiser een beroep op doet ziet op de individuele omstandigheden van een betrokkene. In het geval van eiser gaat het om het invoeren van nareismaatregelen nadat de rechtsmiddelentermijn van een inwilligend besluit al is verlopen. Dit valt volgens de minister niet onder individuele omstandigheden en ook niet onder handelen of nalaten van de minister waardoor de termijnoverschrijding verschoonbaar is. Daarnaast bestaat de mogelijkheid voor eiser om een nieuwe asielaanvraag in te dienen. Op de zitting heeft de gemachtigde van de minister bevestigd dat deze herhaalde aanvraag inhoudelijk zal worden beoordeeld en niet wordt tegengeworpen dat geen sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden.

Is sprake van een verschoonbare termijnoverschrijding?

De rechtbank oordeelt dat geen sprake is van een verschoonbare termijnoverschrijding. Daartoe overweegt zij dat de inwerkingtreding van het Asiel- en migratiepact op 12 juni 2026 geen omstandigheid is die maakt dat de termijnoverschrijding verschoonbaar moet worden geacht. Het betreft namelijk een omstandigheid die zich pas voordoet na het verstrijken van de beroepstermijn, terwijl een reden die pas opkomt na het verstrijken van de beroepstermijn er niet toe kan leiden dat de eerdere niet-verschoonbare termijnoverschrijding, alsnog verschoonbaar wordt.8 Bovendien stelt de minister terecht dat de inwerkingtreding van het Asiel- en migratiepact geen individuele omstandigheid is die alleen de indiener van het beroepschrift betreft. Eisers beroep op de conclusie van de advocaat-generaal Widdershoven en de uitspraak van het CBB kan gelet op het voorgaande niet slagen.

Voor zover eiser stelt dat dit oordeel ertoe leidt dat zijn rechten op grond van artikel van het 8 EVRM in het geding komen omdat onduidelijk is wat de ingangsdatum wordt van een eventueel nieuw te verlenen verblijfsvergunning met a-status, overweegt de rechtbank het volgende. Eiser kan bij een herhaalde asielaanvraag een verzoek om heroverweging doen. De minister heeft op de zitting aangegeven een eventueel ingediende opvolgende asielaanvraag inhoudelijk te zullen beoordelen. Tegen dat besluit kan eiser opkomen, mocht hij het met onderdelen daarvan niet eens zijn. Het ligt op de weg van eiser om de ingangsdatum van een eventuele nieuwe vergunning in die procedure aan te vechten. De rechtbank ziet in het beroepschrift van eiser geen aanleiding om het onderhavige beroep op te vatten als een verzoek tot heroverweging.

Dit betekent dat het beroepschrift te laat is ingediend en er geen reden is om de termijnoverschrijding verschoonbaar te achten. Het beroep is daarom niet-ontvankelijk.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:31696, Rechtbank Den Haag, NL26.36921.

03-11-2026, Rb Roermond, tussenuitspraak [grensdetentie; screening buitengrens; op grond van één maatregel grensdetentie; prejudiciële vragen]

Reden signalering:

In de Nederlandse rechtspraktijk wordt thans aangenomen dat de screening en de toepassing van de asielgrensprocedure gelijktijdig als grondslag van één vrijheidsontnemende maatregel kunnen dienen. In de Nederlandse rechtspraktijk worden tevens bij wijze van hoofdregel alle verzoeken die aan de buitengrens worden ingediend door verzoekers die niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen in de asielgrensprocedure behandeld en gaat de verwijzing naar de asielgrensprocedure bij wijze van hoofdregel gepaard met het opleggen van een vrijheidsontnemende maatregel. De rechtbank vraag het Hof om te verduidelijken of deze drie onderdelen van de Nederlandse rechtspraktijk verenigbaar zijn met het Unierecht. De rechtbank verzoekt het Hof ook om te verduidelijken of uit het Unierecht voor de bewaringsrechter de bevoegdheid, danwel de verplichting, voortvloeit om, zo nodig ambtshalve, na te gaan of de asielgrensprocedure de passende procedure is omdat een maatregel die is gebaseerd op een onjuiste grondslag als onrechtmatig moet worden beschouwd. De rechtbank verzoekt het Hof tot slot om nader te verduidelijken of het Unierecht toestaat dat een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd bij wijze van hoofdregel in plaats van bij wijze van laatste redmiddel.

Verzoekers zijn een 18-jarige vrouw en een 19-jarige man uit Rusland die met elkaar zijn gehuwd en zichzelf beiden als transgender identificeren. Verzoekers hebben op 20 oktober 2026 op Luchthaven Schiphol te Amsterdam en daarmee aan de buitengrens van de Unie, een verzoek om internationale bescherming ingediend en hun genderidentiteit mede aan hun verzoek ten grondslag gelegd.

Verzoekers voldoen ten tijde van het uiten van hun asielwens niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden. Verzoekers vallen onder de werkingssfeer van Verordening 2024/1356 en vallen onder de werkingssfeer van Richtlijn 2024/1346.

Verweerder heeft een aantal screeningshandelingen verricht maar voordat verweerder de screening heeft voltooid, heeft verweerder aan verzoekers vrijheidsontnemende maatregelen opgelegd en hen doorverwezen naar de asielgrensprocedure. Verweerder heeft na oplegging van de vrijheidsontnemende maatregelen de screening voortgezet en heeft gelijktijdig een aanvang met de toepassing van de asielgrensprocedure gemaakt. De rechtbank is aangezocht om de rechtmatigheid van de vrijheidsontnemende maatregelen te controleren.

In de Nederlandse rechtspraktijk wordt thans aangenomen dat de screening en de toepassing van de asielgrensprocedure gelijktijdig als grondslag van één vrijheidsontnemende maatregel kunnen dienen. In de Nederlandse rechtspraktijk worden tevens bij wijze van hoofdregel alle verzoeken die aan de buitengrens worden ingediend door verzoekers die niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen in de asielgrensprocedure behandeld en gaat de verwijzing naar de asielgrensprocedure bij wijze van hoofdregel gepaard met het opleggen van een vrijheidsontnemende maatregel.

De rechtbank vraag het Hof om te verduidelijken of deze drie onderdelen van de Nederlandse rechtspraktijk verenigbaar zijn met het Unierecht. De rechtbank verzoekt het Hof ook om te verduidelijken of uit het Unierecht voor de bewaringsrechter de bevoegdheid, danwel de verplichting, voortvloeit om, zo nodig ambtshalve, na te gaan of de asielgrensprocedure de passende procedure is omdat een maatregel die is gebaseerd op een onjuiste grondslag als onrechtmatig moet worden beschouwd. De rechtbank verzoekt het Hof tot slot om nader te verduidelijken of het Unierecht toestaat dat een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd bij wijze van hoofdregel in plaats van bij wijze van laatste redmiddel.

Verweerder heeft op 30 oktober 2026 de vrijheidsontnemende maatregelen opgeheven, verzoekers in vrijheid gesteld en besluiten genomen op de verzoeken op internationale bescherming en verzoekers als vluchteling erkend. De rechtbank acht evenwel de gevraagde nadere verduidelijking van het Unierecht noodzakelijk omdat de rechtbank uitspraak zal moeten doen over een mogelijke aanspraak op schadevergoeding en de hoogte hiervan.

De rechtbank acht de antwoorden van het Hof ook relevant voor alle andere verzoekers die in Nederland aan de buitengrens een verzoek om internationale bescherming omdat aan al deze verzoekers, indien zij niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen, bij wijze van hoofdregel een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd.

De rechtbank is zich er terdege van bewust dat het grote aantal procedures waarvoor de nadere precisering van het Unierecht van belang is doorgaans geen reden voor het Hof van Justitie is om toepassing te geven aan de versnelde procedure. Indien het Hof van Justitie de vragen echter beantwoordt op de door de rechtbank voorgestane wijze, zal dit tot gevolg hebben dat een einde komt aan het stelselmatig in bewaring stellen van verzoekers die aan de buitengrens hun verzoek om internationale bescherming indienen maar niet de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen.

Het Hof van Justitie heeft in haar eerdere rechtspraak verduidelijkt dat iedere maatregel van bewaring een ernstige inmenging op het grondrecht op vrijheid dat is verankerd in artikel 6 van het Handvest vormt. De rechtbank meent dat het mogelijk stelselmatig in strijd met het Unierecht in bewaring stellen van verzoekers om internationale bescherming die aan de buitengrens hun verzoek om internationale bescherming indienen maar niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen, een zodanige bijzondere omstandigheid is dat de twijfel over fundamentele vragen in verband met de juiste toepassing van het Unierecht binnen zeer korte termijn moet wordt weggenomen en een behandeling in de versnelde procedure daarom is vereist.

De rechtbank wijst in dit verband op de negen prejudiciële vragen die de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam heeft gesteld op 15 september 2026 over de wijze waarop in Nederland toepassing wordt gegeven aan de asielgrensprocedure en het opleggen van vrijheidsontnemende maatregelen ten behoeve van die procedure1. De rechtbank onderschrijft al die vragen en de onderbouwing die de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam daarvoor heeft gegeven, alsmede het verzoek om ook die vragen in een spoed- of versnelde procedure te behandelen. De rechtbank wijst er ook op dat EUAA uiteen heeft gezet dat de asielgrensprocedure niet met oplegging van de asielgrensprocedure gepaard hoeft te gaan en dat een systematische inbewaringstelling zonder individuele beoordeling niet in overeenstemming is met Unierecht en overigens ook niet verenigbaar is met internationale rechtsnormen.

De rechtbank stelt daarom vijf prejudiciële vragen en verzoekt het Hof om deze vragen te behandelen in de versnelde procedure (PPA).

Voorstel beantwoording

De rechtbank wil het Hof van Justitie in overweging geven om de gestelde prejudiciële vragen als volgt te beantwoorden:

1. Artikel 3, artikel 8, lid 3, en artikel 18, lid 5, van Verordening 2024/1356, gelezen in samenhang met artikel 6 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dienen aldus te worden uitgelegd dat het niet is toegestaan om de screening te beëindigen en de betrokken derdelander in bewaring te stellen op grond van artikel 10, lid 4 onder d, van Richtlijn 2024/1346, indien niet alle controles binnen de in artikel 8 van Verordening 2024/1356 bedoelde termijn zijn voltooid terwijl deze termijn hiervoor niet is verstreken.
2. Artikel 6 en 18, lid 5, van Verordening 2024/1356 en artikel 10, lid 1 en lid 4 onder d, van Richtlijn 2024/1346 sluiten uit dat een lidstaat één wettelijke grondslag hanteert om een derdelander op grond van één vrijheidsontnemende maatregel gelijktijdig in bewaring te kunnen stellen voor zowel de screening als om in het kader van een grensprocedure als bedoeld in artikel 43 van Verordening 2024/1348 een beslissing te nemen over het recht van de verzoeker om het grondgebied te betreden.
3. Een nationale wettelijke regeling waarin de asielgrensprocedure verplicht als passende procedure wordt aangemerkt voor de behandeling van alle verzoeken om internationale bescherming die aan de buitengrens worden ingediend door verzoekers die niet aan de in artikel 6 van Verordening 2016/399 bepaalde toegangsvoorwaarden voldoen behoudens enkele limitatief omschreven uitzonderingen, is niet verenigbaar met artikel 43, eerste lid, aanhef en onder a, van Verordening 2024/1348 en artikel 45, eerste lid, van deze verordening, omdat de beslissing om de asielgrensprocedure toe te passen een beoordeling van de individuele feiten en omstandigheden van het geval vereist.
4. Artikel 10, lid 1 en lid 4 onder d, van Richtlijn 2024/1346, gelezen in samenhang met artikelen 6 en 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dient aldus te worden uitgelegd dat de rechter die wordt aangezocht om de rechtmatigheid van de maatregel van grensdetentie te controleren, bevoegd danwel verplicht is om, zo nodig ambtshalve, vast te stellen dat de asielgrensprocedure geen passende procedure is om het verzoek om internationale bescherming te behandelen en die vaststelling moet betrekken bij de beoordeling van de rechtmatigheid van de maatregel van grensdetentie.
5. Nationaal beleid waarbij het opleggen van een vrijheidsontnemende maatregel in verband met de screening en het toepassen van de asielgrensprocedure als hoofdregel wordt gehanteerd is niet verenigbaar met overweging 11 en artikelen 3 en 6 van Verordening 2024/1356 en overwegingen 26 en 33 en artikelen 10 en 11 van Richtlijn 2024/1346, gelezen in samenhang met artikel 6 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

De rechtbank schorst de behandeling van het beroep en houdt iedere verdere beslissing aan.

Beslissing

De rechtbank:

• verzoekt het Hof van Justitie van de Europese Unie bij wege van prejudiciële beslissing uitspraak te doen op de onder rechtsoverweging 101 geformuleerde vragen;
• schorst de behandeling van het beroep in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen door het Hof van Justitie van de Europese Unie en houdt iedere verdere beslissing aan.

Gehele uitspraak: ECLI:NL:RBDHA:2026:32234, Rechtbank Den Haag, NL26.63593 en NL26.63595.