EU-Migratiepact 2026

Op 12 juni 2026 treedt het EU-Migratiepact in werking. Dit heeft gevolgen voor de asielprocedure en voor u als asieladvocaat.

De Raad voor Rechtsbijstand (RvR) bereidt zich samen met ketenpartners voor op deze veranderingen. Op deze pagina leest u wat dit concreet betekent.

Let op: de wetgeving en afspraken zijn nog niet definitief. In de komende periode kunnen wijzigingen volgen.

Het kabinet past de rechtsbijstand in de bestuurlijke fase van de asielprocedure aan tot het Europese minimumniveau. Het EU-Migratiepact introduceert het nieuwe begrip juridische counseling. Volgens de EU-regels heeft elke asielzoeker vanaf de start van de procedure recht op kosteloze en onafhankelijke juridische ondersteuning (counseling).

In Nederland wordt de IND verantwoordelijk voor de juridische counseling in de eerste fase van de asielprocedure, tot het moment dat een advocaat wordt toegewezen door de RvR. Vanaf dat moment verleent de advocaat de rechtsbijstand.

Concreet:

• Elke asielzoeker krijgt vanaf de start kosteloze juridische ondersteuning.
• In de eerste fase wordt dit verzorgd door de IND.
• Daarna neemt de advocaat het over via de RvR.

Wanneer komt de advocaat in beeld?

In de gemeenschappelijke asielprocedure (versneld en niet-versneld) krijgt de asielzoeker pas na het gehoor, bij de fase van correcties en aanvullingen, kosteloze rechtsbijstand van een advocaat. In de grensprocedure en de AMBV-procedure geldt dit recht al vanaf het begin van de procedure, dus voorafgaand aan het gehoor.

Intake en nabespreking staan centraal. Er komen twee vaste contactmomenten:

Intakegesprek

• Kennismaking
• Koppeling advocaat–cliënt

Nabespreking

• Na het gehoor
• Voor correcties en aanvullingen

Voordeel: betere voorbereiding en efficiëntere rechtsbijstand.

Schema AC-rooster

In de land-AC’s plannen we het intakegesprek twee dagen voor het gehoor en de nabespreking twee dagen na het gehoor. Dit betekent dat advocaten in een periode van vijf dagen twee dagen reserveren voor gesprekken in het AC.

In de grensprocedure gelden kortere termijnen. Omdat de asielzoeker in detentie zit, koppelen we zo snel mogelijk een advocaat. Op de tweede dag na aankomst heeft de asielzoeker het intakegesprek met de advocaat. Op dag zeven volgt het gehoor en op dag acht de nabespreking.

Voor advocaten die deelnemen aan het rooster van AC-Schiphol betekent dit dat zij, binnen een periode van acht dagen, twee dagen reserveren voor gesprekken in het AC. Deze gesprekken kunnen plaatsvinden in het Justitieel Complex Schiphol (JCS) of in het detentiecentrum Zeist, waar gezinnen met minderjarige kinderen verblijven in een gesloten gezinsvoorziening.

Locaties

• Gesprekken vinden weer plaats op AC-locaties.
• Inclusief Schiphol (JCS en Zeist).

We plannen het intakegesprek en de nabespreking vanaf 12 juni weer volledig op de AC-locaties in. Dit is noodzakelijk omdat de beschikbare capaciteit van asieladvocaten onder druk staat. Dat komt onder andere door een verwachte (leeftijds-)uitstroom van asieladvocaten en de toenemende werklast. Door de gesprekken gebundeld op de AC-locaties te plannen, organiseren wij de inzet van advocaten en tolken zo efficiënt mogelijk.