Zoeken

Wetsvoorstel implementatie Migratiepact aangenomen in Eerste Kamer


De Eerste Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 waarmee de Nederlandse wetgeving wordt aangepast aan het Europese Asiel- en Migratiepact. De parlementaire behandeling is daarmee afgerond. Nederland kan hierdoor starten met de invoering van het pact, dat op 12 juni 2026 van toepassing wordt.

Debat en stemming Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft dinsdag 26 mei gestemd over het Europees asiel- en migratiepact dat 12 juni in werking treedt. De Kamer debatteerde 19 mei met de minister van Asiel en Migratie over het wetsvoorstel. Het debat over het wetsvoorstel spitste zich toe op een aantal onderwerpen uit het asiel- en migratiepact, zoals de asielprocedure aan de grenzen van de Europese Unie en het solidariteitsmechanisme tussen de lidstaten. De vragen gingen verder over de 'nationale koppen' (maatregelen van het kabinet bovenop de Europese), zoals beperking van gezinshereniging, uitbreiding van het in bewaring stellen van kinderen en het beperkte overgangsrecht voor mensen die nu al in een asielprocedure zitten. De woordvoerders gingen ook uitgebreid in op de uitvoerbaarheid van de wet en de capaciteitsproblemen bij IND, COA en de rechtspraak.

Het wetsvoorstel

Het voorstel regelt de uitvoering en implementatie van het Europees asiel- en migratiepact, dat op 12 juni 2026 in werking treedt. Het pact bestaat uit een richtlijn en negen verordeningen die onder andere gaan over asielprocedures, de procedures aan de grenzen van de EU en over wat de verantwoordelijkheden zijn van de lidstaten.

Het pact heeft tot doel om de asiel- en migratieregels binnen de EU beter op elkaar aan te laten sluiten. Daarnaast breidt het pact de Eurodac-database uit. Zo wordt het mogelijk om meer biometrische gegevens van vreemdelingen op te slaan en worden de bewaartermijnen voor deze gegevens verlengd. Ook omvat het pact solidariteits- en steunmaatregelen bij een crisis- of overmachtsituatie als gevolg van uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld een grote instroom van vluchtelingen naar de EU door het uitbreken van oorlog elders.

Het pact introduceert een gezamenlijk asielsysteem binnen de Europese Unie, waardoor vanaf 12 juni in alle lidstaten dezelfde regels gelden.

Onderdeel van het pact is een verplichte grensprocedure voor asielzoekers die weinig kans maken op bescherming of een risico vormen voor de openbare orde. Deze procedure moet er aan de buitengrens voor zorgen dat snel duidelijk is of iemand recht heeft op bescherming binnen de EU. Als dat niet het geval is, kan direct vanuit de buitengrens worden gewerkt aan terugkeer. Dit voorkomt dat mensen ongedocumenteerd doorreizen binnen de EU.

Nationale asielprocedures

Daarnaast worden de nationale asielprocedures binnen de EU meer gelijkgetrokken. Er komen vaste termijnen voor het behandelen van aanvragen, zodat in alle lidstaten sneller en op dezelfde manier wordt beslist over asielverzoeken. Het pact bevat, naast betere afspraken om secundaire asielstromen binnen de EU tegen te gaan, ook afspraken over onderlinge solidariteit om lidstaten te ondersteunen die onder hoge migratiedruk komen te staan.

Met de implementatie van het migratiepact worden ook onderdelen uit de eerder niet aangenomen Asielnoodmaatregelenwet in de Nederlandse wetgeving verankerd. Het gaat hierbij om maatregelen die het nationale asielbeleid verder aanscherpen, waaronder:

  • Het afschaffen van de asielvergunning voor onbepaalde tijd;
  • Het verkorten van de geldigheidsduur van de tijdelijke asielvergunning van 5 naar maximaal 3 jaar;
  • Het beperken van de mogelijkheden voor nareis (gezinshereniging).

Lees meer