Cijfers gesubsidieerde rechtsbijstand 2018 online

28 oktober 2019

Tot en met 2017 publiceerde de Raad voor Rechtsbijstand de Monitor Gesubsidieerde Rechtsbijstand (MGR) in papieren vorm. De monitor gaf inzicht in trends door de jaren heen. Vanaf 2018 is gekozen voor het digitaal publiceren van cijfers en trends. Deze staan vanaf 28 oktober 2019 online.

Deze cijfers laten zien:

  • hoe de toegang tot het recht zich heeft ontwikkeld;
  • welke trends te zien zijn in de vraag naar rechtsbijstand;
  • hoe het aanbod van rechtsbijstandverleners er uit ziet.

Het aantal afgegeven toevoegingen liep in 2018 terug en er was ook een neerwaartse ontwikkeling zichtbaar in het aantal advocaten dat toevoegingen behandelt.

Aantal toevoegingen liep terug

Er zijn in 2018 407.163 toevoegingen afgegeven, inclusief lichte adviestoevoegingen en toevoegingen voor mediation. Dit aantal ligt lager dan in 2017 (-2%).

Voor 63% van de toevoegingen, ongeveer 238.000, werd een eigen bijdrage opgelegd, voor het grootste deel betreft dit de laagste eigen bijdrage (196 euro indien niet echtscheidingsgerelateerd). Ongeveer 80% van de toevoegingen waarvoor een eigen bijdrage opgelegd werd, kreeg een korting van 53 euro op de eigen bijdrage vanwege diagnose en triage door het Juridisch Loket.

De afnemende trend van het aantal toevoegingen wordt hoofdzakelijk bepaald door de trends van een aantal rechtsgebieden waarvoor veel toevoegingen worden afgegeven. Deze zijn hieronder uitgewerkt.

Echtscheidingsgerelateerde toevoegingen namen af

Het aantal echtscheidingsgerelateerde toevoegingen is ten opzichte van 2017 gedaald met 4%. Deze afname is al een aantal jaren zichtbaar.

Aantal asieltoevoegingen nam toe

Het aantal asieltoevoegingen is in 2018 toegenomen met 6% ten opzichte van 2017.

De IND heeft maatregelen getroffen om de opgelopen achterstanden in de verwerking van verblijfsaanvragen terug te dringen. Met een daardoor te verwachten stijging van de productie bij de IND zal het aantal asieltoevoegingen naar verwachting verder omhoog gaan.

Afname straftoevoegingen voor verdachten

De daling van het aantal straftoevoegingen voor verdachten zette in 2018 door (-6%). Het aantal piketmeldingen was stabiel. De daling van het aantal straftoevoegingen werd hoofdzakelijk bepaald door de afname van het aantal ambtshalve straftoevoegingen.

Afname bestuursrechtelijke toevoegingen tegen de overheid

Het beeld voor de meeste soorten bestuursrechtelijke toevoegingen liet in 2018 een overwegend dalende trend zien. Het aantal toevoegingen voor sociale voorzieningen (-8%), sociale verzekeringen (-11%) en bestuur overig (-6%) nam af.

Verminderd  bereik

Er komen iets minder mensen in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Het ingeschatte bereik van de Wet op de rechtsbijstand (Wrb) onder de gehele Nederlandse bevolking op basis van inkomen en vermogen in box 3 is in afgenomen van 38,1% in 2017 naar 37,2% in 2018.  Deze afname van de gerechtigden betreft vooral  de leeftijdsgroep boven de 65 jaar. Dit heeft te maken met het vervallen van de ouderentoeslag op het heffingvrij vermogen vanaf 2016. De groep 65+’ers die vanaf 2016 buiten het bereik van de Wrb valt, heeft wel een inkomen dat binnen de inkomensgrenzen van de Wrb ligt, maar heeft een vermogen boven de belastingvrije voet. Het aantal toevoegingen voor de leeftijdsgroep 65+ is overigens niet afgenomen.

Het Juridisch Loket

De vraag bij het Juridisch Loket is al een aantal jaren stabiel. Het aantal verwijzingen naar advocaat, ketenpartner of mediation is in 2018 wel enigszins afgenomen. Dit kan samenhangen met het lagere aantal toevoegingen.

Neerwaartse ontwikkeling aantal advocaten dat toevoegingen behandelde

Het aantal advocaten dat actief deelnam aan het stelsel is in 2018 met 188 afgenomen en ongeveer 3% lager dan 2017. Het aantal actieve mediators is nagenoeg gelijk gebleven.

Naar frequentere publicatie cijfers en trends

De Raad bracht tot nu toe jaarlijks naast de online versie ook een papieren versie van de monitor uit. Tijden veranderen, ook bij de Raad. Daarom gaan we geleidelijk aan invulling geven aan onze ambitie om de cijfers over de gesubsidieerde rechtsbijstand en de daarbij horende trends en uitleg frequenter en online te presenteren. Op die manier willen we onze ketenpartners en het publiek beter van dienst zijn. Dit is de eerste ‘cijfers en trends’ in digitale vorm.

Ga naar de 'cijfers en trends 2018'

 

Meer nieuws

Terug naar nieuwsoverzicht