Onderzoek rol Juridisch Loket voor vreemdelingen in bewaring

7 april 2016

In opdracht van de Raad voor Rechtsbijstand heeft het Instituut voor Strafrecht en Criminologie van de Universiteit Leiden onderzoek gedaan naar de beleving en ervaringen van ingesloten vreemdelingen in het Detentiecentrum (DC) Zeist met het spreekuur van het Juridisch Loket.

Spreekuur Juridisch Loket

Het Juridisch Loket verzorgt sinds 2008 een spreekuur in het DC Zeist. Enkele jaren geleden deed de Inspectie voor de Sanctietoepassing (ISt) in een inspectierapport (ISt, 2010) de aanbeveling de bekendheid van het Juridisch Loket binnen DC Zeist te vergroten om de drempel voor ingesloten vreemdelingen er daadwerkelijk gebruik van te maken te verlagen. In overleg met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) van het ministerie van Veiligheid en Justitie, de Raad voor Rechtsbijstand en het Detentiecentrum Zeist zijn toen maatregelen genomen om de zichtbaarheid en de effectiviteit van de dienstverlening van het Juridisch Loket te verbeteren. Zo is nu sprake van vaste aanwezigheid van de medewerkers, is voorlichtingsmateriaal verspreid en worden kennismakingsgesprekken gevoerd met nieuwe ingeslotenen.

Doelstelling en vraagstelling

Het doel van het onderzoek was om via onder meer observaties en face-tot-face interviews een beeld te schetsen van de bekendheid van het Juridisch Loket onder vreemdelingen en de indruk die zij en overige betrokkenen (zoals medewerkers van de betrokken instanties in het detentiecentrum en advocaten) ervan hebben. Achterliggend doel was te kijken of de rechtshulpverlening op basis van de resultaten toegankelijker zou kunnen worden gemaakt en zo ja, hoe. 

Resultaten

Er is veel moeite gedaan om voldoende deelnemers bij het onderzoek te betrekken. Dit is niet op alle onderwerpen gelukt. Het bleek niet eenvoudig deze groep vreemdelingen voor dit onderzoek te interesseren. 

Uit de resultaten blijkt dat de bekendheid van het Loket wellicht nog beter kan. De praktijk laat zien dat ingesloten vreemdelingen niet altijd de weg naar het Juridisch Loket weten te vinden. Uit dit onderzoek komen verschillende factoren naar voren die daarbij mogelijk een rol spelen.

Als het Juridisch Loket wel bekend is bij vreemdelingen en zij hebben advies gevraagd, zijn ze soms tevreden en soms ook teleurgesteld. Dit lijkt met name samen te hangen met de hoge of juist lage verwachtingen die vreemdelingen hebben. De meeste ingeslotenen hopen bijvoorbeeld alsnog legaal in Nederland te mogen blijven; anderen beseffen heel goed dat het Juridisch Loket hen daarbij niet kan helpen en maken juist daarom geen gebruik van rechtshulpverlening. 

De interviews met betrokken medewerkers van het Juridisch Loket maken duidelijk dat zij hun werk in het detentiecentrum positief beschouwen. Ook de medewerkers vreemdelingenzaken zijn ervan overtuigd dat het Juridisch Loket in de dienstverlening aan ingesloten vreemdelingen een positieve rol speelt en hun eigen dienstverlening aanvult. Beide partijen benadrukken ook dat er nog winst is te behalen als het Juridisch Loket meer als tussenschakel optreedt tussen vreemdelingen en hun advocaten. Dat laatste vindt ook een deel van de advocaten.  

Aanbevelingen

De onderzoekers formuleren enkele concrete aanbevelingen om, binnen realistische verwachtingen, de bekendheid van en tevredenheid met het Juridisch Loket te vergroten. Hierbij gaat het om voortbouwen op wat al is ingezet, niet om grote koerswijzigingen. 

Betrokkenen wordt geadviseerd om de voorlichting beter aan te laten sluiten bij het referentiekader van de ingesloten vreemdelingen, de interne taakverdeling aan te scherpen en de intermediaire rol tussen vreemdeling en advocaat uit te bouwen, om zo de toegankelijkheid van het Juridisch Loket in DC Zeist voor ingesloten vreemdelingen te verbeteren. 

Het Juridisch Loket is – in overleg met de Raad voor Rechtsbijstand - inmiddels begonnen met uitvoering te geven aan de geformuleerde aanbevelingen.

Meer informatie

 

Meer nieuws

Terug naar nieuwsoverzicht
  • Onderzoeksrapport DC Zeist